سوره 27 وتفسیر آن

بسم الله الرحمن الرحیم

سوره 27

سورة  النمل

مولف ومفسر : آذر سلگی

طس تِلکَ  ءَ ایتَُ  القُرءَانِ  وَکِتَابٍ مُّبِینٍ  (1) هُدٌی وَبُشرَی لِلمُومِنِین (2)الّذِینَ  یُقیمُونَ الصَّلوةَ

وَیُوتُونَ  الزَّکوَةَ  وَهُم بِالاخِرَةِ هُم یُوقنِونَ . (3) اِنَّ الَّذینَ  لَایُومِنُونَ  بَالاَخرَةِ  زَیَِنآلَهُم  اَعمَلَهُم

فَهُم یَعمَهُونَ  (4) اُولئَکَ  الَّذینَ  لَهُم سُوءُ  العَذَآبِ  وَهُم فِی الاَخرَةَ هُمُ الاَخسَروُنَ  (5) وَاِنَّک

لَتُلققَّی  القُرءَانَ  مِن لَّدُن حَکِیمٍ  عَلیمٍ  (6) اِذ قَالَ  مُوسَی لِا هلِهِ  اِنِّی  ءَ انَستُ  نَآرٌا سَاَتِیکُم

مِّنهَا بِخَبَرٍ  اَءَ اتِیکُم بِشهَابٍ  قَبَس  لَّعَلَّکُم تَصطَلُونَ(7) فَلَمَّا جَآءَهَا نُودِیَ  اَن بُورِکَ  مَن فِی

 النَّآرِ وَمن حَولَهَآ و َسُبحَنَ  اللهِ  رَبِّ  العَلَمِینَ(8) یَمُوسَی اِنَّهُ  وَ اَنَآاللهُ  العَزیزُ  الحَکیمُ  (9)

وَاَلقِ  عَصَاکَ  فَلَمَّا رَءَ اهَا تَهتَزُّ  کَاَنَّهَا جَآنًّ  وَلَّی  مُدبِرٌآ وَلَم یُعَقِب یَمُوسَی لَاتَخَفَ  اِنِّیِ  لَا

یَخَافُ  لَدَیَّ  المُرسَلُونَ  (10) اِلَّآ مَن ظَلَمَ ثُمَّ  بَدَّلَ  حُسنَا بَعدَ  سُوءٍ فَانِّی  غَفُورً رَّحِیمٍ  (11)

 وَاَأخِل یَدَکَ  فِی جَیبِکَ  تَخرُج بَیضَآءَ  مِن غَیرِ سُوءٍ  فِی تِسعِ ءَ ایَتٍ  اِلَی  فِرعَونَ 

وَقَومِهِ  اِنَّهُم کَانُوا قَومٌا فَسِقِینَ (12) فَلَمَّآ جَآءَ تهُم ءَایَتُنَا مُبصِرَةٌ  قَالُوا هَذَا سحرً مُّبِینً  (13)

وَجَحَدُوا بِهَا واستَیقَنَتَهَا اَنفُسُهُم ظُلمٌا وَعُلُوَّا فَانظُر کَیفَ  کَانَ  عَقِبَةُ  المُفسِدِینَ (14) وَلَقَد

ءَ اتَینَآ دَآوُدَ وَسُلَیمَنَ  عِلمٌا وَقَالَا الَحمدُلله   الَّذِی  فَضَّلنَا عَلَی  کَثِیرٍ  مُِّن عِبَادِهِ  المُومِنِینَ  (15)

وَوَرِثَ  سُلَیمَنُ  دَآوُدَ  وٍ قَالَ  یَاا یُُّهَآ النَاسُ  عُلِمنَا مَنطَقَ  الطَِّیرِ  وَاُوتِینَا مِن کِلِّ  شَی ءٍ  اِنَّ

هَذ َا لَهُوَ  الفَضلُ  المُبِینُ (16) وَحُشِرَ لِسُلَیمَن جُنُودُهُ  مِنَ الجِنِّ  وَالانِس وَالطَّیرِ  فَهُم یُوزَعَونَ

(17) حَتَّی  اِذَآ اَتَوا عَلَی  وَادِ  النَّملِ  قَالَت نَملَةً  یَآیُّهَا النّملُ  ادخُلُوا مَسَکِنَکُم لَا یَحطمَنَّکُم

سُلَیمَنُ  وَجُنُودُهُ  وَهُم لَایَشعُرُونَ  (18) فَتَبَِسمَ  ضَاحِکٌا مِّن قَولِهَا وَقَالَ  رَبِّ اَوزعنِی َان اَشکُر

نِعمَتَکَ التَّی اَنعَمتَ  عَلَیَّ  وَعَلَی وَلِدَیَّ  وَاَن اَعمَلَ  صَلِحٌآ تَرضَئهُ  وَادخِلنِی  بِرحمَتکَ  فِی

عِبَادِکَ  الصَّلِحِین (19) وتَفَقَّدَ  الطَِیرَ  فَقَالَ  مَالِیَ  لَا اری الهُد هُدَ اَم کَانَ مِنَ الغَآ ئبِین (20) لَاُعَذِبنََّه

عَذَابٌآ شَدِیدٌا اَولَا اَذبَحَنَّهُ   اَولَیَاتِنُّی بِسلطَنِ  مِّبینٍ  (21) فَمَکثَ  غَیرَ بَعِیدٍ  فَقَالَ  اَحَطتُ  بِمَا لَم

تُحِط بِهِ  وَجئتُکَ  مِن سَبَا بِنَبَایَقِینٍ (22) اّنِّ وَجَدتُّ امرَاَةٌ تَمِلکُهُم وَاُوتِیَت مِن کُلِّ شَی ءٍ  وَلَهَا

عَرشٌ  عَظُیمً  (23) وَجَد تُّهَا وَقَومَهَا یَسجُدُونَ  لِلشَّمسِ  مِن دُونِ اللهِ و زَیَّنَ  لَهُمُ الشَّیطَنُ

اَعمَلَهُِم فَصَدَّهِم عَنِ السَّبِیلِ  فَهُم لَا یَهتَدِونَ  (24) اَلَّا یَسجُدُو اللهِ  الَّذِی  یُخرِجُ  الخَب ءَ فِی

السَّمَوتِ  وَالارضِ وَیَعلَمُ  مَاتخفُونَ  وَمَا تُعلِنِونَ  (25) اللهُ لَا اِلَهَ  اِلَّآ هُوَ رَبُّ العَرشِ  العَظِیم

(26) قَالَ  سَنَنظُرُ  اَصَدقتَ اَم کُنتَ  مِنَ الکَذِبینَ  (27) اذ هَب بِّکَتَبِی  هَذَا فَالَقِه اِلَیهِم ثُمَّ  تَولَّ

عَنهِم فَانظُر مَاذَایَرجِعُون (28) قَالَت یَآیُّهَا المَلَوُا اِنِّی  اُلقِیَ اِلَیَّ  کِتَبً  کَرِیمُ  (29) اِنَّهُ  مِن

سُلَیمَُنَ  وَاِنَّهُ  بِسمِ اللهِ الرَّحمنِ  الرَّحیمِ  (30) اَلَّا تَعلُوا عَلَیَّ  وَاتُونِی  مُسلِمِینَ  (31) قَالَت

یَاَیُّهَا المَلَوُااَفتُونِی  فِی اَمرِی مَآ کُنتُ  قَآطِعَةٌ اَمرٌا حَتَّی  تَشهَدُونِ  (32) قَالُوا نَحنُ  اُولُوا

قُوَّةٍ وَاُولُوا بَاسٍ  شَدیدٍ وَالاَمرُ  اِلَیکِ فَا نظُرِی  مَآ ذَآ تَامِرِینَ  (33) قَالَت اِنَّ  المُلُوکَ  اِذَا

دَخَلُوا قَریَةٌ  اَفسَدُوهَا وَجَعَلُوا اَعزَّةَ اَهلِهَا اَذِلَةٌ  وَکَذَلِکَ یَفعَلُونَ  (34) وَاِنِّی  مُرسِلَةٌ  اِلَِیِهم

بِهَدیَّةٍ  فَنَاظِر ةُ  بِمَ یَرجِعُ  المُرسَلُونَ (35) فَلَّمَا جَآءَ  سُلَیمَنَ قَالَ اَتُمِدونَنِ  بِمَالٍ فَمَآءَ  اتَئنِ

اللهُ  خَیرً مِّمَآ  ءَ اتَئکُم بَل اَنتُم بِهَدیَّتِکُم تَفرَحُونَ  (36) ارجِع اِلَیهِم فَلَنَا تِیَنَّهُم بِجُنُودٍ  لَّا قِبلَ 

لَهُم بِهَا وَلَنُخرِجَنَّهُم مُّنَها اَذِلَّةٌ وَهُم صَغِرُونَ  (37) قَالَ  یَاَیُّهَا المَلَُوا اَیُّکُم یَاتِینی بِعرشِهَا قَبلَ

اَن یَاتُونِ  مُسلِمِینَ  (38) قَالَ  عِفریتً  مِّنَ  الجِنَ  اَنَا ءَ اتِیکَ  ّبِهِ  قَبلَ اَن تَقَومَ  مِن

مَقَّامِکَ  وَُاِنِِّی عَلَیهِ  لَقَویُ  اَمینً  (39) قَالَ  الَّذی  عِنَدُهُ  عُلمًّ  مُّنَ الکِتَبِ اَنَا ءَ اتِیکَ  بَهِ قَبلَ

اَن یَرتَدَّ  اِلَیکَ  طَرفُکَ  فَلَّمّا رَءَ اهُ  مُستَقِرٌّا عِندَهُ  قَالَ  هَذَا مِن فَضلِ رَبِّی لِیَبلُونِی  اَشکُر اَم

اَکفُرُو مَن شَکَرَ فَاِنَّما یَشکُرُ  لِنَفسِهِ  وَمَن کَفَرَ  فَاِنَّ  رَبُّی غَنِّیً  کَرِیمً  (40) قَالَ  نَکِّرُوا لَهَا

عَرشَهَا نَنظُر اَتَهتَدِی  اَم تَکُونُ  مِنَ الَّذِینَ  لَا یَهتَدُونَ  (41) فَلَمَّا جَآءَتِ  قیلَ  اَهَکذَا عَرشُکَ

قَآلَت کَآنَّهُ  هُوَ  وَاُوتِینا العِلمَُ مِن قَبلِهَا وَکُنَّا مُسلِمِینَ  (42) وَصَدَّهَا مَآ کَانَت تَّعبُدُ  مِن دُون

اللهِ  اِنَّهَا کَآنَت مِِن قَومٍ  کَفِرِینَ  (43) قِیلَ  لَهَا ادخُلِی الصَّرحَ  فَلَمَّا رَاَتُه حَسبَتهُ  لُجَّةٌ  وَ

کَشَفَت عَن سَآقَیهَا قَالَ  اِنَّهُ صَرحً  مُّمَردُّ مُّن قَوَارِیرَ قَالَت رَبِّ  اِنِّی ظَلَمتُ  نَفسِّی  وَاسلَمتُ

مَعَ سُلَیمَنَ للهِ  رَبِّ العَلَمِینَ (44) وَلَقَد اَرسَلنَا اِلَی  ثَمُودَ  اَخَآهُم صَلِحٌا اَنِ  اعبُدُِو اللهَ  فَاِذَاهُم

فَرِیقَانِ  یَختَصِمُونَ  (45) قَالَ  یَقُومِ  لِمَ  تَستَعجِلُونَ  یِالسَّیئَةِ  قَبلَ  الحَسَنَةِ  لَولَا تَستَغِفرونَ

اللهِ  لَعلََّکُم تُرحَمُونَ  (46) قَالُوا اطُّیرنَا بِکَ  وَبِمَن مَّعَکَ  قَآلَ  طَئرُکُم عِندَاللهِ  بَل  اَنتُم

قَومً  تُفتَنُونَ  (47) وَکَانَ  فِی المَدِینة تِسعةُ رَهطٍ یُفسِدُونَ  فِِی الاَرضِ  وَلَا یُصلِحَُونَ  (48)

قَالُوا تَقَاسَمُوا بِاللهِ  لَنُُبَیُّتَنَّهُ  وَاَهلَهُ  ثُمَّ  لَنَقُولَنَّ  لِوَلِیُّه مَآ شَهدِنَآ مَهلِکَ اَهلِهِ  وَاِنَّا لَصَدِقُونَ

(49) وَمَکَرُوا مَکرٌا وَمَکَرنَا مَکرٌا وَهُِم لَا یَشعُرُونَ  (50) فَآنظُر کَیفَ  کَآنَ  عَقَِبةُ  مَکرِهِم

اَنَّآ دَمَّرنَهُم وَقَومَهُم اَجمَعِینَ  (51) فَتِلکَ  بُیُوتُهُم خَاوِ یَةِ بِمَا ظَلَمُوا اِنَّ  فِی ذَلِکَ لَا یَةٌ 

لِّقَومٍ  یَعلَمُونَ  (52) وَاَنجَینَا الَّذِینَ ءَ اَمَنُوا وَکَانُوا یَتَّقُونَ  (53) وَلُوطٌا اِذ قَالَ لِقَومِهِ 

اَتَاتُونَ  الفَحِشَةَ  وَاَنتُم تُبصِرُونَ  (54) اَئنَّکُم لَتَا تُونَ  الرِّجَآلَ شَهوَةٌ  مِّن دُونِ  النِّسَآءِ

بَل اَنتُم قَومً  تَجهَلُونَ  (55) فَمَا کَُانَ  جَوابَ  قَومِهِ  اِلَّا اَن قَالُوا اَخرِجُوا ءَ الَ  لُوطٍ  مِّن

قَریَتِکُم اِنَّهُم اُنَآسً  یَتَطهَّرُونَ  (56) فَاَنجَینَهُ  وَاَهلَهُ  اِلَّآ امرَاَتَهُ  قَدَّرنَهَآ مِنَ الغَبِرینَ

(57) وَآمَطَرنَآ عَلَیهِم مَّطرٌا فَسَآءَ  مَطَرُ المُنذَرِینَ  (58) قُلِ الحَمدُللِه و سَلَمُ  عَلَی

عِبَادِهِ  الَّذِینَ  اصطَفَی ءَ  اللهُ خَیرُ  اَمَّا یُشرِکُونَ  (59) اَمَّن خَلَقَ  السَّمَوتِ  وَالاَرضِ 

وَانزَلَ  لَکُم اَن تُنبِتُو ا شجَرَهَا اَءِ لَهً  مَّعَ اللهِ  بَل هُم قَومً  یَعدِلُون (60) اَمَّن جَعَلَ  الاَرضَ 

قَرَارٌا وَجَعَلَ  خِلَلهَا اَنهَرٌا وَجَعَلَ  لَهَا رَوَسِیَ  وَجَعَلَ بَینَ البَحرَینِ  حَآجِزٌا اَءِ لَهً  مَّعَ اللهِ  بَل

اَکثَرُهُم لَا یَعلَمُونَ  (61) اَمَّن یُجِیبُ  المُضطَرَّ اِذَا دَعَآهُ  و یَکشِفُ  السُّوءَ  وَیَجعَلُکُم خُلَفَآءَ

الاَرضِ  اَءِ لَهً  مَّعَ اللهِ  قَلِیلٌا مَّا تَذَکَّرُونَ  (62) اَمَّن یَهدِیکُم فِی ظَلُمتِ  البَرِّ  و البَحرِ وَمَن

یُرسِلُ  الرِّیحَ  بُشرَا بَینَ  یَدَی  رَحمَتِهِ  آءِ  لَهً  مَّعَ اللهِ تَعَلَی الله عَمَّا یُشرِکُونَ  (63)َاَمَّن

یَبدوُ الخَلقَ  ثُمَّ  یُعیدُهُ  وَمَن یَرزُقُکُم مِّنَ  السَّمَآءِ  وَالاَرضِ  اَءِ لَهً  مَّعَ  اللهِ  قُل هَاتُو ا

بُرهَنَکُم اِن کُنتُم صَدِقِینَ  (64) قُل لَّا یَعلَمُ  مَن فِی السَّمَوتِ  وَالاَرضِ  الغَیبَ  اِلَّا اللهُ  وَمَا

یَشعُرُونَ اَیَّانَ  یُبعَثُونَ  (65) بَلِ  ادَّرَکَ  عِلمُهُم فِی الاَخِرَةِ بَل هُم فِِی شَکِّ  مِّنهَا بَل هُم

مِّنهَا عَمُون َ  (66) وَقَالَ  الَّذِینَ  کَفَرُوا اَءِ ذَا کُنَّا تُرَبٌا وَءَ ابَآوُنَا اَئنَّا لَمُخرَجُونَ  (67)

لَقَد وُعِدنَا هَذَا نَحنُ  وَءَ ابَآوُنَا مِن قَبلُ  اِن هَذَا اِلَّا اَسَطِیرُ الاَوَّلِینَ  (68)  قُل سِیرُوا

فِی الاَرضِ فَانظُرُوا کَیفَ  کَانَ  عَقِبَةُ المُجرِمِینَ  (69) وَلَا تَحزَن عَلَیهِم وَلَا تَکُن فِی ضَیقٍ

مِّمَّا یَمکُرُونَ  (70) وَیَقُولُونَ  مَتَی  هَذَا الوَعدُ  اِن کُنتُم صَدِقینَ  (71) قُل عَسَی اَن یَکُونَ

رَدِفَ لَکُم بَعضُ  الَّذِی  تَستَعجِلُون (72) وَانَّ  رَبَّکَ  لَذُو فَضلٍ عَلَی النَّاسِ  وَلَکِنَّ اَکثَرَ

هُم لَآ یَشکُرُونَ (73)  واِنَّ رَبَّکَ  لَذُئ فَضلٍ  عَلَی النَّاسِ وَلَکِّن اَکثَرَ هُم لَا یَشکُرُونَ  (74)

وَمَا مِن غَآئبَةٍ  فِی السَّمَآءِ  وَالاَرضِ اِلَّا فِی کتَبٍ  مُّبِینٍ  (75) اِنَّ هَذَا القُرءَانَ  یَقُصُّ عَلَی

بَنِی اسرَءِیلَ  اَکثَرَ  الَّذِی  هُم فِیهِ یَختَلِفُونَ  (76) وَاِنَّهُ  لَهُدٌی  وَرَحمَةً  لِّلمُومِنینَ  (77)

اِنَّ  رَبَّکَ  یَقضِی  بَینَهُم بِحُکمِهِ  وَهُوَ العَزِیزُ  العَلِیمُ  (78) فَتوَکَّل  عَلَی اللهِ  اِنَّکَ عَلَی

الحَقِّ  المُبِینِ (79) اِنَّکَ  لَآ تُسمِعُ  المَوتَی  وَلَا تُسمِعُ  الصُّمَّ الدُّعَآءَ  اِذَا وَلُّوا مُدبِرینَ

(80) وَمَآ اَنتَ  بِهَدِی  العُمیِ  عَن ضَلَلِهِم اِن تُسمِعُ  اِلَّا مَن یُومِنُ  بِایَتِنَا فَهُم مُّسلِمُون (81)

وَاِذَا وَقَعَ القَولُ  عَلَیهِم اَخرَجنَا لَهُم دَآبَّةٌ مِّنَ الاَرضِ تُکَّلِمُهُم اَنَّ النَّاسَ کَانُوا بَِا یَتِنَا لَا یُوقِنُونَ

 (82) وَیَومَ  نَحشُرُ  مِن کُلَّ اُمَّةٍ  فَوجٌا مِّمَّن یُکَذِّبُ  بََا یَتِنَآ فَهُم یُوزَعُونَ  (83)

 حَتَّی اِذَا جَآءُ  وقَالَ  اَکَذَّبتُم بََآیَتِی  وَلُم تُحِیطُوا بَهَا عِلمٌا اَمَّا ذَا کُنتُم تَعمَلُونَ

(84) وَوَقَعَ القَولُ  عَلَیهِم بِمَا ظَلَمُوا فَهُم لَا یَنطِقُون (85) اَلَم یَرَوا انَّا جَعَلنَا الَّیلَ لِیسکُنُوا

فِیهِ  وَالنَّهَار مُبصِرٌا اِنَّ  فِی ذَلِکَ لَاَیتٍ  لِّقَومٍ  یُومِنُونَ  (86) وَیَومَ  یُنفَخُ  فِی الصُّورِ فَفَزعَ

مُن فِی السَّمَوتِ  وَمَن فِی الاَرضِ  اِلَّا مَن شَآء اللهُ  وَکُلُّ اَتَوهُ  دَخِرینَ  (87) وَتَری الجِبَالَ 

تَحسَبُهَا جَامِدَةٌ  وَهِیَ  تَمُرُّ السَّحَآبِ  صُنعَ اللهُ  الَّذِی اَتقَنَ کُلَّ شَی ءٍ اِنَّهُ  خَبِیرٌ بِمَا تَفعَلُونَ

(88) مَن جَآءَ  بِالحَسَنةَ فَلَهُ  خَیرً  مِّنهَا وَهُم مِّن فَزَعٍ  یَومَئذٍ  ءَ امِنُونَ  (89) وَمَن جَآءَ بِالسَّیِئةِ

فَکُبَِت وُجُوهُهُم فِی النَّآر هَل تُجزُونَ  اِلَّآ مَا کُنتُم تَعمَلُونَ  (90) اِنَّمَا اُمِرتُ  اَن اَعبُد رَبَّ  هَذِهِ

البَلَدةِ  الَّذِی  حَرَّمَهَآ وَلَهُ  کُلُّ شَی ءٍ  وَاُمِرتُ  اَن اَکُونَ  مِنَ  المُسلِمِینَ  (91) وَاَن اَتلُوَا القُرءَانَ 

فَمَن اهتَدَی  فَاِنَّمَا یَهتَدِی  لِنفسِهِ  وَمَن ضَلَّ  فَقُل اِنَّمَآ اَنَا مِنَ المُنذِرِینَ  (92) وَقُل الحَمدُللهِ  سَیُریکُم

ءَ ایتَهِ  فَتَعرِفُونَهَا وَمَا رَبُّک بِغَفِلٍ  عَمَِّآ تَعمَلُونَ  (93)

 

 

 

 

 

تفسیر سوره 27:

محتوای سوره : محتوای این  سوره  از نظر کلی همان محتوای سوره های مکی است از نظر

اعتقادی بیشتر روی مبدء و معاد تکیه می کند و از نظر مسائل عملی و اخلاقی بخش قابل

ملاحظه ای  از سرگذشت پنج پیامبر بزرگ الهی  و مبارزه های آنها با اقوام منحرف بحث

می کند تا هم دلداری و تسلی خاطر برای مومنانی باشد که مخصوصا در آن روز در مکه در

اقلیت شدید قرار داشتند و هم هشداری باشد برای مشرکان لجوج بیدادگر یکی از امتیازات این

سوره بیان بخش مهمی از داستان سلیمان و ملکه سبا و چگونگی ایمان آوردن او به توحید

و سخن گفتن پرندگانی هم چون هد هد و حشراتی همچون مورچه با سلیمان است این سوره به

خاطر همین معنی  سوره نمل ( مورچه نامیده می شود ) وعجب این که در بعضی از روایات

به نام سوره سلیمان آمده است ضمنا این سوره از علم بی پایان الله ونظارت او بر همه چیز در

عالم هستی وحاکمیت او در میان بندگان سخن می گوید این سوره با بشارت شروع می شود وبا

تهدید پایان می یابد بشارتی که قران برای مومنان آورده و تهدید به این که الله از اعمال شما

بندگان غافل نیست

آیه1= قران از سوی حکیم دانایی است باز در آغاز این سوره به حروف مقطعه قران بر خورد

می کنیم طا . سین . با توجه به اینکه  بلافاصله بعد از آن از عظمت قران سخن می گوید به نظر

می رسد که یکی از اسرار آن این باشد که این کتاب بزرگ و ایات مبین از حروف ساده الفبا

تشکیل یافته وزیبنده ستایش آن آفریدگاری است که چنین اثر بدیعی را از چنان مواد ساده ای

به وجود آورده وبعد می افزا ید این ایات قران وکتاب مبین است

آیه 2= در این آیه دو توصیف دیگر برای قران بیان شده قرانی که مایه هدایت و وسیله بشارت

برای مومنان است چرا که تا مرحله ای از تقوا و تسلیم و ایمان به واقعتی ها در دل انسان

نباشد به دنبال حق نمی رود

آیه 3= همان کسانی که نماز را بر پا می دارند و زکات را ادا می کنند وبه آخرت یقین دارند و به

این ترتیب هم اعتقاد آنها به مبدا و معاد محکم است و هم پیوندشان با الله وخلق است بنا بر این

اوصاف فوق اشاره ای به اعتقاد کامل وبرنامه عملی جامع آنهاست

آیه 4= بعد به بیان حال گروهی که د ر نقطه مقابل مومنان قرار دارند پرداخته  ویکی از خطر ناک

ترین  حالاتشان را چنین باز گو می کند کسانی که ایمان به آخرت ندارند اعمال سوئشان را برای

آنها زینت می دهیم پس در طریق زندگی حیران وسرگردان می شوند آلودگی در نظر آنها پاکی و

زشتی ها نزد آنها زیبا و پستی ها افتخار وبد بختی ها وسیه روزی ها سعاد ت وپیروزی

محسوب می شود این دگر گونی ارزش ها به هم ریختن معیار ها در نظر انسان که نتیجه اش

سرگردان شدن در بیراهه های زندگی است از بد ترین حالاتی می باشد که به یک انسان دست

می دهد

آیه5= بعد به نتیجه تزیین اعمال پرداخته و و سرانجام کار چنین کسانی را این گونه بیان

می کند آنها کاسنی هستند که عذابی بد و شدید ودرد ناک دارند ودر دنیا سرگردان ومایوس و

پریشان خواهند بود ودر آخرت گرفتار مجازاتی هولناک و آنها در آخرت زیانکارترین مردمند

چه زیانی از این بالاتر که انسان اعمال زشتش را زیبا ببیند و تمام نیروی خود را برای آن

به کار بگیرد و اما سرانجام ببیند جز بدبختی و سیه روزی به بار نیاوره است

آیه 6= و در این آیه به عنوان تکمیلی بر اشارات گذشته  در زمینه عظمت محتوای قران و

مقدمه ای برای داستان های انبیا که بلافاصله بعد از آن شروع می شود می فرماید بطور

مسلم این قران از سوی حکیم دانایی بر تو القا می شود گرچه حکیم و علیم هر دو اشاره به

دانایی الله است ولی علیم از آگاهی بی پایان الله خبر می دهد و حکیم از حساب وهدفی که در

ایجاد این عالم و نازل کردن قران به کار رفته است

آیه 7= موسی اینجا به امید قیسی می آید چنانکه گفتیم در این سوره بعد از بیان اهمیت قران

گوشه ای از سرگذشت پنج تن از پیامبران بزرگ وقوم آنها به میان آمده است و وعده پیروزی

مومنان و مجازات کافران در آنها به روشنی بازگو شده نخست از پیامبر اولو العزم موسی

شروع می کند و مستقیما به سراغ لحظه ای که نخستین جرقه وحی در دل او درخشسید وبا

پیام و سخن الهی آشنا شده می رود و می گوید به خاطر بیاور هنگامی را که موسی به خانواده

خو د گفت من آتشی را از دور دیدم همین جا توقف کنید من به زودی خبر از آن برای شما

می آورم ویا شعله ای ا ز آتش تا گرم شوید همین جا توقف کنید من به زودی خبر از آن برای

شما میآورم یا شعله ای از آتش تا گرم شوید و این در همان شبی بود که با همسرش دختر

شعیب در طریق مصر د ر بیابانی تاریک و ظلمانی گرفتار آمده راه را گم کرده و در همین

حال درد وضع حمل به ممسرش دست داد موسی احساس نیاز شدیدی به افروختن آتش

واستفاده از گرمای آن می کرد و همین که شعله آتش را از دور دید خوشحال شد و آن را

دلیل بر و جود  انسان یا انسان هایی

ادامه تفسیر سوره 27

 

آیه 10= از آنجاکه ماموریت رسالت آن هم در برابر ظالم وجباری همچون فرعون نیاز به قدرت

وقوت ظاهری وباطنی و سند حقانیت محکم دارد در اینجا به موسی دستور داده شده و عصایت

را بیفکن . موسی عصای خود را افکند نا گاه تبدیل به مار عظیمی شد هنگامی که موسی نظر

به آن افکند دید با سرعت همچون مارهای کوچک به هر سو می دود وحرکت می کند ترسید وبه

عقب برگشت وحتی پشت سر خود را نگاه نکرد در اینجا بار دیگر به موسی خطاب شد ای موسی

نترس که رسولان در نزد من ترس و وحشتی ندارند یعنی ای موسی تو در حضور الله بزرگ

هستی و حضور او ملازم با امنیت مطلق است

آیه 11= اما در این آیه استثنایی برای جمله انی لا یخاف لدی المرسلون بیان کرده می گوید مگر

کسی که ستم کند سپس در مقام توبه و جبران برآید و بدی را تبدیل به نیکی کند که من غفور و

رحیمم وتوبه او را می پذیرم وبه او امنیت می بخشم سپس دومین معجزه موسی را به او ارائه

کرد فرمود ودستت را در گریبانت داخل کن هنگامی که خارج می شود سفیدو درخشان است بی

آنکه عیبی در آن باشد یعنی این سفیدی ناشی از بیماری برص نیست بلکه نورانیت و درخشندگی

و سفیدی جالبی است که خود بیانگر وجود یک معجزه و امر خارق عادت است باز برای این که

به موسی لطف بیشتری کند و به منحرفان امکان بیشتری برای هدایت  دهد می گوید معجزات تو

منحصر به این دو نیست بلکه این دو معجزه در زمره معجزات نه گانه ای است که تو با آنها به

سوی فرعون وقومش فرستاده می شوی آنان قومی فاسد و طغیانگرند و نیاز به راهنمایی دارند

معجزه به معجزات بزرگ فرعون . از ظاهر این آیه چنین استفاده می شود که این دو معجزه جزه نه

معجزه معروف موسی است نه اضافه بر آن

آیه 13= بالاخره موسی با قویترین سلاح معجزه مسلح شدو به سراغ فرعون و فرعونیان آمدو

آنها را به سوی آیین حق دعوت کرد قران در این آیه می گوید هنگامیکه آیات روشنی بخش ما

به سراغ آن ها آمد گفتند این سحر آشکاری است و می دانیم این تهمت تنها در مورد موسی نبود

بلکه متعصبان لجوج برای توجیه مخالفت های خو د با انبیا تهمت سحر را مطرح می نمودند

آیه 14= جالب اینکه در این آیه قران اضافه می کند این اتهامات به خاطر آن نبود که راستی در

شرک وتردید باشند بلکه آنها معجزات را از روی ظلم و برتریی جویی انکار کردند در حالی

که در دل به آن یقین و اطمینان داشتند از این تعبیر به خوبی استفاده میشود که ایمان واقعیتی

غیر از علم و یقین دارد و ممکن است کفر از روی جحود وانکار در عین علم و آگاهی سر زند

در پایان آیه به عنوان یک درس عبرت با یک جمله کوتاه و بسیار پر معنی به سرانجام شوم

فرعونیان و غرق و نابودی آنها اشاره کرده می گوید پس بنگر سر انجام تبهکاران ومفسدان

چگونه بود؟

آیه 15= حکومت داود وسلیمان . به دنبال نقل گشوه ای از داستان موسی به بحث پیرامون

بنی اسرائیل بودند و تفاوتی که تارخ آنها با تواریخ پیامبران دیگر دارد این است که اینها بر اثر

آمادگی محیط فکری و اجتماعی بنی اسرائیل توفیق یافتند ودست به تاسیس کومت عظیمی

بزنند و آیین الهی را با استفاده از نیروی حکومت گسترش دهند لذا از لحن سرگذشت پیامبران

دیگر که با مخالفت شدید قوم خود روبرو می شدند در اینجا خبری نیست جالب این که قران سخن

 را از مساله موهبت علم که زیر بنای یک حکومت صالح ونیرومند است شروع کرده می گوید و

ما به داود و سلیمان علم قابل ملاحظه ای بخشیدیم روشن است که علم د ر اینجا به معنی

گسترده و وسیعی دارد که علم توحید و اعتقادات مذهبی وقوانین دینی و هم چنین علم قضاوت و

تمام علومی را که برای تشکیل مذهبی و قوانین دینی و هم چنین علم قضاوت و تمام علومی

را که برای تشکیل چنان حکومت وسیع و نیرومندی لازم بوده است  در بر می گیرد وبه دنبال

این جمله از زبان داوود وسلیمان چنین نقل می کند و آنها گفتند حمدو ستایش از آن الله ای است

که ما را بر بسیاری از بندگان مومنش برتری بخشید جالب این که بلافاصله بعد ازبیان موهبت

بزرگ علم سخن از شکر به میان آمد تا روشن شود هر نعمتی را شکری لازم است و حقیقت شکر

آن است که از آن نعمت در همان راهی که برای ان آفریده شده است استفاده شود واین دو پیامبر

بزرگ از نعمت علمشان در نظام بخشیدن به  یک حکومت الهی حد اکثر بهره را گرفتند

آیه 16= در این آیه نخست اشاره به ارث بردن سلیمان از پدرش داود کرده می گوید سلیمان

وارث داود شده و همه مواهب او را به ارث میبرد بعد قران می افزاید سلیمان گفت ای مردم

به ما سخن گفتن پرندگان تعلیم شده است و از همه چیز به ما داده شده است و این فضیلت

آشکاری است یعنی تما م وسائلی را که از نظر معنوی و مادی برای تشکیل این حکومت الهی

لازم است به ما داده شده است

آیه 17= سلیمان در وادی مورچگان . از آیات این سوره وهم چنین از آیات سوره سبا به خوبی

استفاده می شود که داستان حکومت حضرت سلیمان جنبه عادی نداشت بلکه توام با خارق

عادات و معجزات مختلفی بود در حقیقت الله قدرت خودرا در ظاهر ساختن این حکومت عظیم و قوایی

که مسخر آن بود نشان داد نخست می گوید لشکریان سلیمان از جن وانس و پرندگان نزد او

جمع شدند و آنقدر زیاد بودند که باید توفف می کردند  تا به هم ملحق شوند

آیه 18= به هر حال سلیمان با این لشکر عظیم حرکت کرد تا به سرزمین مورچگان رسید در اینجا

مورچه ای از مورچه گان هم نوعان خود را مخاطب ساخت و گفت ای مورچگان داخل لانه های

خود شوید تا سلیمان ولشکریانش شما را پایمال نکنند در حالی که نمی فهمند

آیه 19= سلیمان از شنیدن این سخن مورچه تبسم کرد وخندید در اینجا سلیمان رو به درگاه

الله کرد و چند تقاضا نمود نخست این که عرضه داشت الهی راه  ورسم شکر نعمت هایی را که

بر من و پدر و ما درم ارزانی داشته ای به من الهام فرما تا بتوانم با بسیج همه نیروهایم این

همه نعمت های عظیم را در راهی که تو فرمان داده ای و مایه خشنودی توست به کار گیرم و از

مسیر حق منحرف نگردم دیگر این که مرا موفق دار تا عمل صالحی به جای آورم که تو از

آن خشنود می شوی و بالاخره سومین تقاضایش این بود که عرضه داشت الله مرا به رحمتت

در زمره بندگان صالحت داخل گردان یعنی هدف نهایی به دست آوردن قدرت انجام عمل صالح

است و عمل صالح نیز مقدمه ای است برای جلب خشنودی ورضای الله که هدف نهایی است

آیه 20= داستان هد هد و ملک سبا . در اینجا به فراز دیگری از زندگی شگفت انگیز سلیمان

اشاره کرده و ماجرای هد هد و ملکه سبا را باز گو می کند نخست می گوید سلیمان در جستجوی

آن پرنده هد هد آمد واین تعبیر به وضوح بیانگر این حقیقت است که او به دقت مراقب  وضع

کشور و اوضاع حکومت خود بود وحتی غیبت یک مرغ از چشم او پنهان نمی ماند بدون شک

منظور از پرنده در اینجا همان هد هد است چنانکه در ادامه سخن قران می افزاید سلیمان گفت

مرا چه شده است که هد هد را نمی بینم یا اینکه او از غائبان است

آیه 21= سلیمان برای این که حکم غیابی نکرده باشد و درضمن غیبت هد هد روی بقیه پرندگان تا

چه رسد به انسان هایی که پست های حساسی بر عهده داشتند اثر نگذارد افزود من او را قطعا

کیفر شدیدی خوام داد و یا او را ذبح می کنم و یا برای غیبتش باید دلیل روشنی به من ارائه دهد

در حقیقت سلیمان (ع) تهدید لازم را در صورت ثبوت تخلف نمود ضمنا نشان داد که او حتی د ر

برابر پرنده ضعیفی تسلیم دلیل ومنطق است و هرگز تکیه بر قدرت و توانائیش نمی کند

آیه 22= چندان درنگ نکرد که هد هد آمد و باز گشت و با صراحت به سلیمان چنین گفت من بر چیزی

آگهی یافتم که تو بر آن آگاهی نداری من از سرزمین سبا یک خبر قطعی و دست اول برای تو

آورده ام

آیه 23= هد هد در شرح ماجرا چنین گفت من به سرزمین سبا رفته بودم زنی را در آنجا یافتم که بر

آنها حکومت می کندوهمه چیز را در اختیار دارد مخصوصا تخت عظیمی داشت هد هد با این سه

جمله تقریبا تمام مشخصات کشور سبا و طرز حکومت آن را برای سلیمان باز گو کرد

ایه 24= سلیمان از شنیدن این سخن درفکر فرو رفت ولی هد هد به او مجال نداد و مطلب دیگری

برآن افزوده گفت مساله عجیب و ناراحت کننده ای که من در آنجا دیدم این بود که مشاهده کردم

آن زن و قوم و ملتش در برابر خورشید نه در برابر الله سجده می کنند و شیطان بر آنها تسلط یافته

واعمالشان را در نظر شان زینت داده و افتخار می کنند که در برابر آفتاب سجده می نمایند وبه این

ترتیب شیطان آنها را از راه حق باز داشته است آنها چنان در بت پرستی فرو ر فته اند که من باور

نمی کنم به آسانی از این راه بر گردند آنها هدایت نخواهند شد

آیه 25= بعد افزود آنها چرا برای الله سجده نمی کنند آنچه در آسمان ها وزمین پنهان است خارج

می کنند و آنچه را مخفی می دارید و آنچه را آسشکار می سازید می داند یعنی چرا برای الله سجده

نمی کنند که غیب آسمان و زمین و اسرار نهفته آن را می داند

آیه 26= و سر انجام سخن خود را چنین پایان می دهد همان الله که معبودی جز او نیست و الله و

صاحب عرش عظیم است و به این ترتیب روی توحید عبادت و توحید ربوبیت اله ونفی هر گونه

شرک  تاکید کرده وسخن خود را به پایان می برد

آیه 27= سلیمان با دقت به سخنان هد هد گوش فرا داد و در فکر فرو رف سپس چنین گفت ما

تحقیق به عمل می آوریم ببینیم تو راست گفت یا از دروغ گویان هستی؟ سلیمان نه هد هد را

متهم ساخت و محکوم کرد ونه سخن او را بی دلیل تصدیق نمد بلکه آن را پایه تحقیق قرار

داد

آـیه 28= به هر حال سلیمان نامه ای بسیار کوتاه و پر محتوا نوشت وبه هد هد داد و گفت

این نامه مرا ببر و بر آنان بیفکن سپس بر گرد و در گوشه ای توقف کن ببین آنها چه عکس

العملی نشان می دهند ؟

آیه 29= ملکه سبا نامه را گشود و از مضمون آن آگاهی یافت و چون قبلا اسم و آوازه سلیمان

را شنیده بود و محتوای نامه نشان می داد که سلیمان تصمیم شدیدی در باره سر زمین سبا

گرفته سخت در فکر فرو رفت و چون در مسائل مهم مملکتی با اطرافیانش به شور می نشست

از آنها دعوت کرد رو به سوی آنها نموده و گفت ای اشراف و بزرگتان نامه ارزشمندی به

سوی من افکنده شده است

آیه 30= سپس ملکه سبا به ذکر مضمون نامه پرداخت و گفت این نامه از سوی سلیمان

است و محتوایش چنین است به نام الله بخشنده مهربان

آیه 31= توصیه ام به شما این است برتری جویی در برابر من نکنید وبه سوی من آیید و

تسلیم حق شوید آنچه در دو آیه فوق آمده الگویی است برای طرز نامه نگاری که با نام

الله رحمان ورحیم شروع شود وبا  دوجمله حساب شده جان سخن بیان گردد

32= بعد از ذکر محتوای نامه سلیمان برای سران ملت خود روبه سوی آنها کرده چنین

گفت ای اشراف و صاحب نظران رای خو را در این کار مهم برای من ابراز دارید که من

هیچ کار مهمی را بی حضور شما و بدون نظر شما انجام نداده ام

آیه 33= اشراف قوم در پاسخ او چنین گفتند ما دارای نیروی کافی وقدرت جنگی فراوان

هستیم ولی تصمیم نهایی با توست ببین چه دستور می دهی . به این ترتیب هم تسلیم خو د

را در برابر دستورات او نشان دادند و هم تمایل خود را به تکیه بر قدرت و حضور در میدان

جنگ

آیه 34= ملکه هنگامی که تمایل آنها را به جنگ مشاهده کرده در حالی که خود باطنا تمایل

به این کار نداشت برای فرو نشاندن این عطش  و هم برای این که حساب شده با این جریان

برخورد کند چنین گفت پادشاهان هنگامی که وارد منطقه آبادی شوند آن را به فساد وویرانی

می کشانند و عزیزان اهل آن را به ذلت می نشانند بعد برای تاکید بیشتر گفت آری این چنین

می کنند در حقیقت ملکه سبا که خود پادشاهی بود شاهان را خوب شناخته بود که برنامه

آنها در دو چیز خلاصه می شود فساد و ویران گری و ذلیل ساختن عزیزان که چرا آنها به

منافع خود می اندیشند نه به منافع ملت ها و آبادی ها وسر بلندی  آنها وهمیشه این دو

ضد یکدیگرند

آیه 35= بعد ملکه افزود ما باید قبل از هر کاری سلیمان و اطرافیان او را بیازماییم و ببینیم

به راستی چه کاره اند ؟ سلیمان پادشاه است یا پیامبر؟ و یرانگر است یا مصلح؟ ملت ها را

به ذلت می کشانند یا عزت؟ و برای این کار باید از هدیه استفاده کرد لذا من هدیه قابل

ملاحظه ای برای آنها می فرستم تا ببینم فرستادگان من چه واکشنی را از ناحیه آنها برای ما

می آورند پادشا هان علاقه شدیدی به هدایا دارند و نقطه ضعف وزبونی آنها نیز همین جاست

آنها را می توان با هدایای گرانبها تسلیم کرد اگر دیدیم سلیمان با این هدایا تسلیم شد معلوم

می شودشاه است در برابر او می ایستیم و گرنه پیامبر الله است در این صورت باید عاقلانه

برخورد شود

آیه 36= مرا با ما نفریبید فرستادگان ملکه سبا با کاروان هدایا سرزمین یمن را پشت سر

گذاشتند و به سوی شام و مقر سلیمان حرکت کردند به گمان این که سلیمان از مشاهده منظره

این هدایا خوشحال می شود وبه آنها شاد باش می گوید اما هنگامی که فرستاده ملکه سبا نزد

سلیمان آمد سلیمان نه تنها از آنها استقبال نکرد بلکه گفت می خواهید مرا با مال کمک کنید

وفریب دهید آنچه الله به من داده بهتر است از آنچه به شما داده است مال چه ارزشی در برابر

مقام نبوت و علم  ودانش و هدایت وتقوا دارد؟ بلکه شما هستید که به هدایای خود خوشحال

می شوید به این ترتیب سلیمان معیار های ارزش را در نظر آنها تحقیر کرد و روشن سا خت

که معیار های دیگر ی برای ارزش در کار است

آیه 37= بعد برای این که قاطعیت خود را د ر مساله حق وباطل نشان دهد به فرستاده مخصوص

ملکه سبا چنین گفت به سوی آنان باز گرد و این هدایا را نیز با خود ببر اما بدان ما به زودی

با لشکر هایی به سراغ آنها خواهیم آمد که توانایی مقابله با آن را نداشته باشند و ما آنها را

از آن سرزمین آباد با ذلت خارج می کنیم در حالی که کوچک و حقیر خواهند بود چرا که در

برابر آیین حق تسلیم نشدند واز در مکر و فریب وارد گشند

آیه 38= در یک چشم به هم زدن تخت او حاضر است سر انجام فرستادگان ملکه سبا هدایا و بساط

خود را بر چیدند و به سوی کشورشان باز گشتند و ماجرا را برای ملکه و اطرافیانش شرح دادند

وبیان داشتند که او به راستی فرستاده الله است و حکومتش نیز یک حکومت الهی است لذا ملکه

سبا با عده ای از اشراف قومش تصمیم گرفتند به سوی سلیمان بیایند و شخصا این مساله مهم را

بررسی کنند تا معلوم شود سلیمان چه آییینی دارد؟ این خبر از هر طریقی که بود به سلیمان

رسید و تصمیم گرفت قدرت نمایی تلگرافی کند تا آنها را بیش از پیش به واقعیت اعجاز خود آشنا

و در مقابل دعوتش تسلیم سازد لذا سلیمان رو به اطرافیان خود کرد و گفت ای گروه بزرگان کدامیک

از شما توانایی دارد تخت ا و را پیش از آن که خودشان نزد من بیایند و تسلیم شوند برای من بیاورد

آیه 39= در اینجا دو نفر اعلام آمادگی کردند که یکی از آنها عجیب و دیگری عجیب تر بود نخست

عفریتی از جن رو به سوی سلیمان کرد و گفت من تخت او را پیش از آن که مجلس تو پایان گیرد و

از جای بر خیزد نزد تو می آورم من این کار را با زحمت انجام نمی دهم و در این امانت گران قیمت

نیز خیانتی نمی کنم چرا که من نسبت به آن توانا و امینم

آیه 40=  دومین نفر مرد صالحی بود که آگاهی قابل ملاحظه ای از کتاب الهی داشت چنانکه

قران در حق او می گوید کسی که علم و دانشی از کتاب داشت گفت من تخت اورا قبل از آن

که چشم بر هم زنی نزد تو خواهم آورد این شخص یکی از نزدیکان با ایمان و دوستان خاص

سلیمان بوده است وغالبا در تواریخ نام او را آصف بن برخیا نوشته اند و می گویند وزیر

سلیمان و خواهر زاده او بوده است و اما در باره علم کتاب بسیار ی از مفسران و غیر آنها

گفته اند این مرد با ایما ن از اسم اعظم الهی با خبر بود یعنی آن نام الهی را در درون جان

خود پیاده کرده بود و آن چنان از نظر آگاهی و اخلاق وتقوا وایمان تکامل یافته بود که خود

مظهری از آن اسم گشته بود این تکامل معنوی و روحانی که پرتوی از آن اسم اعظم الهی

است قدرت بر چنین خارق عاداتی را در انسان ایجاد می کند وهنگامی که سلیمان با این امر

موافقت کرد او با استفاده از نیروی معنوی خود تخت ملکه سبا را در یک طرفة العین نزد او

حاضر کرد پس هنگامی که سلیمان آن را نزد خود مستقر دید ( زبان به شکر الله گشود) و

گفت این ازفضل الله من است تا مرا بیازماید که ایا شکر نعمت او را به جا  می آورم یا کفران

می کنم بعد افزود وهرکس شکرک ند به سود خویش شکر کرده وهر کسی کفران کند الله من

غنی وکریم است تفاوت علم من الکتاب وعلم الکتاب در حدیثی از پیامبر چنین آمده است

که ابوسعید خدری می گوید من ازمعنی الذی عنده علم من الکتاب از محضرش سوال کردم

فرمود او وصی برادرم سلیمان بن داوود بود عرض کردم از چه کسی سخن می گوید

فرمود اوبرادرم علی بن ابی طالب است توجه به تفاوت علم من الکتاب که علم جزیی را می گوید

و علم الکتاب که علم کلی را بیان می کند روشن می سازد که میان آصف وعلی چه اندازه

تفاوت بوده است

آیه 41= نور ایمان در دل ملکه سبا .سلیمان برای این که میزان عقل و درایت ملکه سبا را بیازماید

و نیز زمینه ای برای ایمان او به الله فراهم سازد دستور داد تخت او را که حاضر ساخته بودند

دگرگون و ناشناس سازند گفت تخت او را برایش ناشناس سازید ببینیم آیا هدایت می شود یا

از کسانی خواهد بود که هدایت نمی یابند و آیا تخت خود را می شناسد یا نمی شناسد؟

آیه 42= به هر حال هنگامی که ملک سبا وارد شد به او گفته شد آیا تخت تو این گونه است ؟

ملکه سبا زیرکانه ترین و حساب شده ترین جواب ها را داد و گفت گویا خو د آن تخت است

وبلافاصله افزود و ما پیش از این هم آگاه بودیم و اسلام آورده بودیم ؟ یعنی اگر منظور سلیمان

از این مقدمه چینی ها این است که ما به اعجاز او پی ببریم ما پیش از این با نشانه های دیگر از

حقانیت او آگاه شده بودیم و حتی قبل از دیدن این خارق عادت عجیب ایمان آورده بودیم

آیه 43= و به این ترتیب سلیمان اورا از آنچه غیر از الله می پرستید باز داشت هر چند او قبل

از آن از قوم کافر بود

آیه 43= در این آیه صحنه دیگری از این ماجرا بازگو می شود و آن ماجرای داخل شدن ملکه سبا

در قصر مخصوص سلیمان است سلیمان دستور داده بود صحن یکی ازقصر ها را ازبلور بسازند

ودر زیر آن آب جاری قرار دهند هنگامی که ملکه سبا به آنجا رسید به او گفته شد داخل حیاط قصر

شو پس هنگامی که ملکه آن صحنه را دید گمان کرد که نهر آبی  است و ساق پاهای خود را برهنه

کرد تا از آن آب بگذرد و در حالی که سخت در تعجب فرو رفته بود که نهر آب در اینجا چه می کند

اما سلیمان به او گفت که حیاط قصر از بلور صاف ساخته شده و این آب نیست که بخواهد پا را

برهنه کند  واز آن بگذرد در اینجا سوال مهمی پیش می آید و آن این که سلیمان یک پیامبر بزرگ

الهی بود چرا چنین دم ودستگاه تجملاتی فوق العاده ای داشته باشد؟ درست است که او سلطان بود و

حکمروا ولی مگر نمی شد بساطی ساده همچون سایر پیامبران داشته باشد؟ اما چه مانعی دارد که

سلیمان برای تسلیم کردن ملکه سبا که تمام قدرت و عظمت خو د را در تخت و تاج زیبا و کاخ با

شکوه و تشکیلات پر زرق وبرق می دانست صحنه ای به او نشان دهد که تمام دستگاه تجملاتیش

در نظر او حقیر و کوچک شود واین نقطه عطفی در زندگی او برای تجدید نظر در میزان ارزش ها

و معیار شخصیت گردید ؟ چه تعبیر دیگر این هزینه در برابر امنیت و آرامش یک منطقه وسیع و

پذیرش دین حق و جلو گیری ازهزینه فوق العاده جنگ مطلب مهمی نبود و لذا هنگامی که ملکه

سبا این صحنه را دید چنین گفت الهی من بر خویشتن ستم کردم و با سلیمان در پیشگاه الله آفریدگار

عالمیان  اسالم آوردم الهی من همراه رهبرم سلیمان به درگاه تو آمدم و از گذشته پشیمانم وسر تسلیم

به آستانت می سایم

آیه 45= صالح در برابر قوم ثمود . بعد از ذکر قسمتی ازسرگذشت موسی و داوود و سلیمان درآیاتی

که گذشت چهارمین پیامبری که بخشی از زندگی او و قومش در این سوره مطرح می شود حضرت

صالح و قوم ثمود است نخست می فرماید ما به سوی ثمود وبرادرشان صالح را فرستادیم که الله

یگانه را بپرستید تعبیر به اخاهم ( برادر شان ) که در داستان بسیاری از انبیا آمده اشاره به نهایت

محبت و دلسوزی آنان نسبت به اقوامشان می باشد به هر حال تمام رسالت و دعوت این پیامبر

بزرگ در جمله خلاصه شده است آری بندگی الله که عصاره همه تعلیمات فرستادگان الله است بعد

می افزاید آنها در برابر دعوت صالح به دو گروه مختلف تقسیم شدند و به مخاصمه بر خاستند

مومنان از یک سو و منکران لجوج از سوی دیگر

آیه 46= صالح برای بیدار ساختن آنها به انذارشان پرداخت و از عذاب های درد ناک الهی آنها

را برحذر ساخت و اما آنها نه تنها پند نگرفتند وبیدار نشدند بلکه همین مطلب را مستمسکی برای

لجاجت خویش ساخته وبا اصرار از او خواستند که اگر راست می گویی چرا مجازات الهی دامان

ما را فرو نمی گیرد این مطلب در آیه 77 سوره اعراف صریحا آمده است

ولی صالح به آنها گفت ای قوم من چرا پیش از تلاش و کوشش برای جلب نیکی ها برای عذاب و

بدیها عجله دارید؟ چرا تمام فکر خو د را روی فرا رسیدن عذاب الهی متمرکز می کنید اگر عذاب

الهی شما را فرو گیرد به حیاتتان خاتمه می دهد و مجالی برای ایمان باقی نخواهد ماند بیایید صدق

گفتار مرا در برکات و رحمت الهی که در سایه ایمان به شما نوید می دهد بیازمایید چرا از پیشگاه

الله تقاضای آمرزش گناهان خویش را نمی کنید تا مشمول رحمت او واقع شوید

آیه 47= به هر حال این قوم سرکش به جای این که اندرز دلسوزانه این پیامبر بزرگ را به گوش

جان بشنوند و به کار بندند با یک سلسله سخنان واهی و نتیجه گیری های بی پایه به مبارزه با او

برخاستند از جمله اینکه گفتند ما هم خودت و هم کسانی را که با تو هستند به فال بد گرفته ایم

گویا آن سال خشکسالی و کمبود محصول و مواد غذایی بود آها گفتد این گرفتاری ها و مشکلات

ما همه از قدوم نا میمون تو و یاران توست اما او در پاسخ گفت فال بد و بخت وطالع شما در نزد

الله است اوست که  شما را به خاطر اعمالتان گرفتار این مصائب ساخته واعمال شماست که در

پیشگاه او چنین مجازاتی را سبب شده است این در حقیقت یک آزمایش بزرگ الهی برای شماست

آری شما گروهی هستید که آزمایش می شوید اینها آزمایش های الهی است تا کسانی که شایستگی

وقابلیت دارند از خواب غفلت بیدار شوند و خود را اصلاح کنند

آیه 48= در اینجا بخش دیگری از داستان صالح وقومش را می خوانیم که بخش گذشته را تکمیل

کرده وپایان می دهد و آن مربوط به توطئه قتل صالح از ناحیه نه گروهک کافر ومنافق و خنثی

شدن توطئه آنها ست می گوید در آن شهر وادی القری نه گروهک بودند که همیشه فساد در زمین

می کردند و اصلاح نمی کردند

آیه 49= مسلما با ظهور صالح و آیین پاک و مصلح ا عرصه بر این گروهکها تنگ شده اینجا بود

که طبق این آیه گفتند بیایید قسم یاد کنید که به الله که بر او ( صالح 9 و خانواده اش شبیخون

می زنیم و آنها را به قتل می رسانیم سپس به ولی دم او می گوییم ما هرگز از هلاکت خانواده

او خبر نداشتیم و در این گفتار خود صادق هستیم

ادامه تفسیر سوره 27

آیه 50= هنگامی که آنها در گوشه ای از کوه بر سر راه صالح به معبدش کمین کرده بودند

کوه ریزش کرد و صخره عظیمی از بالای کوه سرازیر شد و آنها را در لحظه ای کوتاه در

هم کوبید و نابود کرد لذا قران می گوید آنها نقشه مهمی کشیدند و ما هم نقشه مهمی کشیدیم

در حالی که آنها خبر نداشتند

آیه 51= بعد می افزاید پس بنگر که عاقبت توطئه و مکر آنها چگونه بود که همه آنها و

تمام قوم وطرفداران آنها را نابود کردیم

آیه 52= بعد قران در مورد چگونگی هلاکت و سر انجام آنها چنین می گوید پس ببین این خانه

های آنها ست ک هبه خاطر ظلم و ستم شان ساقط شده و خالی مانده است آری آتش ظلم و ستم

در آنها افتاده و همه راسوزانده و یران کرده است در این ماجرا درس عبرت و نشانه روشنی

است از پایان کار ظالمان و قدرت الله برای کسانی که می دانند

آیه 53= اما در این میان خشک و تر با هم نسوختند و بی گناه به آتش گنهکار نسوخت ما کسانی

را که ایمان آورده و تقوا پیشه کرده بودند نجات دادیم و آنها هرگز به سرنوشت شوم بد کاران

گرفتار نشدند

آیه 54= انحراف قوم لوط. پنجمین پیامبری که د ر این سوره به زندگی او اشاره شده است

پیامبر بزرگ الله حضرت لوط است اول می گوید لوط را به یاد بیاور هنگامی که به قومش گفت

آیا شما به سراغ کار بسیار زشت و قبیح می روید در حالی که زشتی ونتایج شوم آن را می بینید

منظور از فاحشه در این جا هم جنس گرایی و عمل ننگین لواط است

آیه 55= بعد می افزاید آیا شما به جای زنان به سراغ مردان از روی شهوت می روید و برای

آن که روشن سازد انگیزه این عمل جهالت و نادانی است می افزاید وبلکه شما قومی جاهل و

نادان هستید جهل به الله وجهل به هدف آفرینش و نوامیس خلقت وجهل به آثار شوم این گناه

ننگین

آیه 56= آنجا که پاکدامنی عیب بزرگی است اکنون ببینیم این قوم کثیف و آلوده در پاسخ این

گفتار منطقی لوط چه گفتند ؟ قران می گوید آنها پاسخی جز این نداشتند که به یکدیگر گفتند

خاندان لوط را از شهر ودیار خود بیرون کنید چرا که اینها فرادی پاکند وحاضر نیستند خود

را با ماهماهنگ  کنند جوابی که بیانگر انحطاط فکر وسقوط فوق العاده اخلاقی آنها بود

آری در محیط آلودگان پاکی جرم است و عیب یوسف های پاکدامن را به جرم عفت وپارسایی

به زندان می افکنند و خاندان پیامبر بزرگ الله لوط را به خاطر پرهیز شان  از آلودگی و ننگ به

تبعید تهدید می کنند اما زلیخا ها آزادند و صاحب مقام و قوم لوط باید در شهر و دیار خود آسوده

بمانند

آیه 57= در روایات آمده است که لوط حدود سی سال آنها را تبلیغ کرد و لی جز خانواده اش آن

هم به استثنای همسرش که با مشرکان هم عقیده  شد به او ایمان نیاورد . بدیهی است چنین گروهی

که امید اصلاحشان نیست جایی در عالم حیات ندارند وباید طومار زندگیشان در هم پیچیده شود

لذا در این آیه می گوید پس ما لوط و خاندانش را رهایی بخشیدیم به جز همسرش که مقدر کردیم او

جز باقیماندگان باشد

آیه 58= و پس از بیرون آمدن آنها در موعد معین و درسحرگاه شبی که شهر غرق فساد و ننگ

بود پس از آن که صبح گاهان فرارسید بارانی از سنگ بر آنها فرستادیم که همگی زیر آن مدفون

شدند و این بعد از آن بود که زلزله و حشتناکی سرزمین آنها را به کلی زیر و رو کرد  و چه

سخت و نا گوار و بد است باران انذار شدگان

آیه 59= دراین آیه بعد از پایان شرح حال پنج پیامبربزرگ الهی وسرنوشت قوم آنها روی سخن را

به پیامبر گرامی اسلام کرده و به عنوان یک نتیجه گیری از گذشته و مقدمه ای برای طرح گفتگو

با مشرکان چنین می فرماید بگو حمدو ستایش مخصوص الله است ستایش مخصوص الله است که

اقوام ننگینی همچون قوم لوط را نابود کرد مباد دامنه آلودگی های آنها سراسر زمین را فرا گیرد

بعد می افزاید و سلام و درود بر بندگان بر گزیده اش. سلام بر موسی وصالح و لوط و سلیمان

و داوود و سلام بر همه انبیا و پیروان راستینشان .بعد می گوید آیا الله که این همه توانایی

وقدرت موهبت و نعمت دارد بهتر است یا بت هایی را که آنها شریک الله قرار می دهند ومطلقا

مبدا اثر نیستند ؟

آیه 60= با این همه باز مشرک می شوید در آیه قبل بعد از ذکر بخش های تکان دهنده ای از

زندگی پنج پیامبر بزرگ سوال کوتاه وپر معنایی مطرح شد که آیا الله با این همه قدرت و توانایی

بهتر است یا بت های بی ارزشی که آنها ساخته اند . از اینجا به بعد به شرح آن سوال پرداخته

و ضمن پنج آیه که با پنج سوال حساب شده شروع می شود مشرکان را تحت باز پرسی و

محاکمه قرار می دهد و روشن ترین دلائل توحید را ضمن اشاره به 12 نمونه از مواهب بزرگ

الله بیان می کند نخست به خلقت آسمان ها وزمین و نزول باران و برکات ناشی از آن پرداخته

وضمن پنج آیه که با پنج سوال حساب شده شروه می شود مشرکان را تحت باز پرسی و محاکمه

قرار می دهد و روشن ترین دلائل توحید را ضمن اشاره به 12 نمونه از مواهب بزرگ الله

بیان می کند نخست به خلقت آسمان وزمین و نزول باران و برکات ناشی از آن پرداخته چنین

می گوید آیا بت هایی که معبود شما هستند بهترند یا کسی که آسمان و زمین را آفریده و برای

شما از آسمان آبی فرستاد پس با آن باغ های زیبا و سرور انگیز  رویاندیم در دنباله آیه روی

سخن را به بندگان کرده می گوید شما قدرت نداشتید که درختان این باغ های زیبا را برویانید

کار شما تنها بذر افشانی و آبیاری است اما کسی که حیات را در کل این بذرآفریده و به نور

 آفتاب و قطرات حیات بخش باران  وذرات خاک فرمان می دهد که این دانه ها را برویانید

تنها الله است به تعبیر دیگر توحید در خلقت توحید خالق وتوحید در ربوبیت تحوید تدبیر کننده

این جهان پایه ای برای توحید معبود شمرده شده است و در پایان آیه می گوید آیا معبود دیگری

با الله است اینکه آنها گروهی هستند که از روی نادانی مخلوقات را هم طراز الله قرار می دهند

آیه 61= در دومین سوال به بحث از موهبت آرامش وثبات زمین و قرار گاه انسا ن در این

جهان پرداخته می گوید آیا معبود های ساختگی آنها بهتر است یا کسی که زمین را مستقر و

آرام قرار داد و در میان آن نهر های اب جاری روان ساخت وبرای زمین کوههای ثابت و پا

برجا ایجاد کرد؟ تا همچون زرهی قشر زمین را از لرزش نگاه دارند و نیز میان دو دریا از

آب شیرین و شور مانعی قرار داد تا با هم مخلوط نشوند آیا بتها نقشی در این نظام بدیع و

شگفت انگیز دارند؟  حتی بت پرستان چنین ادعایی نمی کنند لذ ا در پایان آیه بار دیگر این

سوال را تکرار می کند که آیام معبودی با الله هست ؟ نه بلکه بیشترشان نادانند و بی خبر

ایه 62= د ر سومین سوال از این سوالات پنج گانه که مجموعه ای از یک باز پرسسی و

محاکمه معنوی را تشکیل می دهد سخن از حل مشکلات و شکستن بن بست ها وا جابت

دعا هاست می گوید آیا معبود های بی ارزش شما بهترند یا کسی که دعا ط مضطر و درمانده

را هنگامی که او را بخواند به اجابت می رساند و گرفتاری وبلا را بر طرف می کند؟ آری

در آن هنگام که تمام درهای عالم اسباب به روی انسان بسته می شود و از هر نظر درمانده

ومضطر می شود تنها کسی که می تواند قفل مشکلات را بگشاید نور امید در دلها بپاشد

ذات پاک اوست ونه غیر او . از آنجا که این واقعیت به عنوان یک احساس فطری در درون

جان همه انسان هاست بت پرستان نیز به هنگامی که در میان امواج خروشان دریا گرفتار

می شوند تمام معبود های خود را فراموش کرده دست به دامن لطف الله می زنند همان

گونه که قران می گوید هنگامی که سوار کشتی می شوند الله را می خوانند در حالیکه

پرستش را مخصوص او می دانند بعد می افزاید نه تنها مشکلا ت وناراحتی ها را بر طرف

می سازد بلکه شما را خلفای زمین قرار می دهد آیا با این همه معبودی با الله است ؟

ولی شما کمتر متذکر می شوید و از این دلائل روشن پند واندرز نمی گیرید

آیه 63= در چهارمین سوال مساله هدایت را مطرح کرده می گوید آیا این بتها بهترند یا

کسی که شما را در تاریکی ها ی صحرا و دریا به وسیله ستارگان هدایت می کند؟

او کسی که باد ها را به عنوان بشارت دهندگان پیش از نزول رحمتش می فرستد باد هایی

که بیانگر نزول بارانند و همانند پیک مخصوص بشارت پیشاپیش آن حرکت می کنند

ودر پایان آیه بار دیگر مشرکان را مخاطب ساخته می گوید آیا معبود دیگری با الله است

بعد بی آنکه منتظر جواب آنها باشد اضافه میکند الله برتر و بالاتر است از آنچه برای او

شریک قرار می دهند

آیه 64= در این آیه پنجمین سوال را که در مورد مبدا ومعاد است به این صورت مطرح می کند

آیا معبودان شما بهترند یا کسی که آفرینش را آغاز کرده و بعد آن را اعاده می کند؟

وکسی که در میان این آغاز و انجام شما را از آسمان و زمین روزی می دهد آیا با این حال باز

هم معتقدید که معبودی با الله است به آنها بگو اگر چنین اعتقادی دارید دلیلتان را بیاورید اگر راست

می گویید منظور از رزق آسمان باران و نور آفتاب و مانند آن است ومنظور از رزق زمین گیاهان

ومواد غذایی مختلفی است که مستقیما از زمین می روید یا بطورغیر مستقیم اززمین نشات می

گیرد همچون دام ها هم چنین معادن و مواد گوناگونی که انسان در زندگی خو د از آن بهره می گیرد

آیه 65= از آنجا که در آیه قبل سخن از قیامت و رستاخیز به میان آمد در اینجا این مساله را از

جوانب مختلف مورد بررسی قرار می دهد نخست به پاسخ سوالی می پردازد که مشرکان بارها آن

را مطرح کرده بودند و می گفتند قیامت کی بر پا می شود؟

می فرماید بگو هیچ کس از کسانی که در آسمان وزمین هستند جز الله از غیب آگاه نیست و نمی دانند

کی بر انگیخته می شوند ولی این منافات با آن ندارد که الله بخش از علم غیب را د ر اختیار هر

کس بخواهد بگذارد .

آیه 66= بعد در باره عدم آگاهی مشرکان از قیامت و شک و تردیدو بی خبریشان می فرماید آنها

اطلاع صحیحی درباره آخرت ندارند بلکه در اصل آن شک دارند بلکه نسبت به آن نا بینا هستند

چرا که نشانه های آخرت در زندگی همین دنیا نمایان است باز گشت زمین مرده به حیات در

فصل بها بار ور شدن درختانی که در فصل زمستان از کار افتاد ه بود و مشاهده عظمت قدرت الله

در مجموعه آفرینش همگی دلیل بر امکان زندگی پس از مرگ است اما آنها همچون نا بینایان

از کنار این صحنه ها می گذرند

آیه 67= این آیه منطق منکرا ن رستاخیز را در یک جمله بیان می کند کافران گفتند آیا هنگامی

که ما وپدرانمان خاک شدیم باز هم از دل خاک بیرون فرستاده خواهیم شد؟

آیه 68= بعد آنها می افزاند این وعده بی پایه ای است که به ما و پدرانمان از پیش داده شده

و هرگز اثری ازآن نمایان نبوده ونیست اینها جز همان افسانه های های پیشینیان نیست و اینها

اوهام وخرافات است بنا بر این نخست از استبعاد شروع می کردند و بعد آن را پایه انکار مطلق

قرار می دادند ضمنا آنها با این تعبیر می خواستند سخن پیامبر را در مورد قیامت تحقیر کنند

وبگویند این از وعده های کهنه و بی اساس است که دیگران هم به نیاکان ما داده اند ومطلب

تازه ای به نظر نمی رسد که قابل بررسی و مطالعه باشد

آیه 69= در آیات گذشته سخن از انکار معاد از سوی کفار متعصب بود در اینجا به جای

این که دلیلی برای آنها ذکر کند آنها را به مجازات های الهی که در پیش دارند تهدید

وانذار میکند  روی سخن را به پیامبر کرده می گوید بگو در روی زمین سیر کنید و آثار

گذشتگان را ببینید) پس بنگرید عاقبل کار مجرمان وگنهکاران به کجا رسید؟ چگونه

می گوئید این وعده ها به نیاکان ما نیز داده شده و آنها نیز به آن اعتنا نکردند و ضرری

هم ندیدند؟

ادامه تفسیر سوره 27

آیه 70= از توطئه های آنها نگران مباش . از آنجا که پیامبر اسلام از انکارو مخالفت

آنها رنج می برد وبه راستی دلش برای آنها می سوخت و عاشق هدایت وبیداری آنها بود

واز سوی دیگر همواره با توطئه های آنها مواجه بود این آیه پیامبر را دلداری داده می گوید

واز تکذیب و انکار آنها غمگین مباش وزیاد غصه آنها را مخور. و سینه ات از توطئه آنان

تنگ نشود که ما پشتیبان و یار ویاور توایم

آیه 71= ولی این منکران  لجوج به جای اینکه از این هشدار پیامبر دلسوز ومهربان و ملاحظه

عاقبت کار مجرمان پند واندرز گیرند باز در مقام سخریه و استهزا بر آمده ومی گویند اگر

راست می گوید این وعده عذاب الهی کی واقع خواهد شد؟

آیه 72= در اینجا قران به پاسخ این گفتار سخریه آمیز آنها با لحنی کاملا واقع بینانه پرداخته

می گوید به آنها بگو شاید بعضی از آنچه را عجله میکنید نزدیک و در کنار شماباشد چرا عجله

می کنید؟ چرا مجازات الهی را کوچک می شمردید؟ چرا به خود رحم نمی کنید؟ آخر عذاب الله

شوخی نیست احتمال بدهید به خاطر همین سخنانتان قهرو غضب الله بر سر شما سایه افکنده

باشد وبه همین زودی بر شما فرود آید و نابودتان کند این همه سر سختی برای چیست ؟

آیه 73= بعد به بیان این واقعیت می پردازد که اگر الله در مجازات شما عجله نمی کند به خاطر

فضل و رحمتش بر  شماست تا برای اصلاح خویش و جبران گذشته به قدر کافی مهلت داشته باشد

می گوید والله تو نسبت به همه مردم فضل ورحمت دارد ولی اکثر آنها شکر گزار نیستد

آیه 74= واگر تصور کنید تاخیر مجازات آنها به خاطر آن است که الله از نیات سوء واندیشه های

زشتی که در سر م پرورانند بی خبر است اشتباه بزرگی است چرا که الله تو آنچه را سینه هاشان

در خود پنهان می دارد و آنچه را آشکار می کنند به خوبی می داند و او به همان اندازه از خفایای

درونشان آگاه است که از اعمال برون واصولا پنهان و آشکار و غیب و شهود برای او یکسان

است

آیه 75= بعد می افزاید نه تنها لله اسرار درون وبرون آنها را می داند بلکه علم او به قدری وسیع

وگسترده است که هیچ موجودی در آسمان وزمین پنهان و مکتوم نیست مگر آن که د ر کتاب

آشکار علم الله ثبت است

آیه 76= درآیات گذشته سخن از مبدا و معاد در میان بود در اینجا با طرح مساله نبوت و حقانیت

قرا ن این بحث را تکمیل میکند بعلاوه در گذشته روی سخن با مشرکان بود ودر اینجا ازکفار دیگر

همچون یهود و اختلافات آنها سخن می گوید نخست میفرماید این قران اکثر چیز هایی را که بنی

اسرائیل در آن اختلاف دارند برای آنها بیان می کند بنی اسرائیل در مسائل زیادی با هم اختلاف

داشتند در مورد مریم و عیسی ودر مور د پیامبری که بشارتش در تورات داده شده و هم چنین

در بسیاری از احکام  دینی و مذهبی با یکدیگر اختلافاتی داشتند قران آمد ودر این زمینه حق

مطلب را ادا کرد

آیه 77= و از آنجا که مبارزه با هر گونه اختلاف مایه هدایت و رحمت است در این آیه به صورت

یک اصل کلی می فرماید قران هدایت ورحمت است برای مومنان آری هدایت و رحمت است از نظر

اختلاف زدایی و مبارزه با خرافات

آیه 78= و از آنجا که گروهی از بنی اسرائیل در برابر حقایقی که قران بازگو کرده بود باز مقاومت

به خرج دادند و تسلیم نشدند در این آیه می افزاید الهی تو میان آنها در روز قیامت به حکم

خود داوری می کند واو توانا و داناست

آیه 79= و از آنجا که این سخنان علاوه بر بیان عظمت قران و تهدید بنی اسرائیل وسیله ای برای

آرامش و آسودگی خاطر پیامبر است ودر این آیه می افزاید بنا بر این بر الله توکل و تکیه کن

توکل بر الله که عزیز است و شکست ناپذیر و به هر چیز عالم و آگاه . بر او توکل کن واز مخالفت

های آنها نترس چرا که تو بر حق آشکار هستی

آیه 80= در اینجا این سوال مطرح می شود اگر قران حق آشکار است پس چرا این همه با آن

مخالفت می کنند آیات بعد در واقع جوابگوی این سوالل است می گوید اگر آنها این حق مبین

را پذیرا نمی شوند و سخنان گرم تو در قلب سر د آنها اثر نمی کند جای تعجب نیست چرا که

تو نمی توانی سخنت را به گوش مردگان برسانی مخاطب تو زندگانند آنها که روحی زنده و

بیدار و حق طلب دارند نه مردگان زنده نما که تعصب و لجاجت و استمرار بر گناه فکر و اندیشه

آنها را تعطیل کرده است حتی کسانی که زنده اند اما گوش های آنها کر است نمی توانی سخن

خو را به آنها برسانی مخصوصا هنگامی که پشت کنندو از تو دور شوند

آیه 81= باز اگر آنها به جای گوش شنوا چشم بینایی داشتند در این صورت اگر چه صدا به

گوش آنها نمی سید اما ممکن بود با علامت و اشاره صراط مستقیم را پیدا کنند اما افسوس که

آنها نابینا هم هستند وتو نمیتوانی نابینایان را از گمراهیشان باز گردانی و هدایت کنی و به این

ترتیب تمام راههای درک حقیقت به روی آنها بسته است قلبهایشان مرده و گوش هایشان کرو

چشمهایشان نابینا ست تو فقط می توانی سخن خود را به گوش کسانی برسانی که آماده پذیرش ایما ن

به آیات ما هستند و در برابر حق تسلیم هستند

آیه 82= از آنجا که درآیات گذشته سخن از استعجال کفار در مورد عذاب و یا تحقق رستاخیز بود

در اینجا اشاره به قسمتی از حوادثی که در آستانه رستاخیز صورت می گیرد کرده  و سرنوشت

دردناک این منکران لجوج را مجسم می سازد می گوید و هنگامی که فرمان عذاب قرا می رسد

و آنها در آستانه رستاخیز قرار می گیرند جنبده ای را از زمین برای آنان خارج می کنیم که با

آنها سخن می گوید و سخنش این است که مردم به آیات ما الله ایمان نمی آورند

دابة الارض در روایات متعددی بر شخص علی تطببق شده است وبا در نظر گرفتن احادیث فراوان

می توان از آن مفهوم کلی تری را استفاده کرد که بر هریک از پیشوایان بزرگ که در آخر زمان

قیام و حرکت فوق العاده می کنند بر حق وباطل و مومن و کافر را از هم مشخص می سازند

منطبق می شود

آیه 83= بعد به یکی دیگر از نشانه های رستاخیز اشاره کرده می گوید به خاطر بیاور روزی را

که ما از هر امتی گروهی را از کسانی که آیات مارا تکذیب می کردند محشور می کنیم و آنها را

نگه می داریم تا به یکدیگر ملحق شوند بسیاری از بزرگان این آیه را اشاره به مساله رجعت و

بازگشت گروهی از بدکاران و نیکو کاران به همین دنیا در استانه رستاخیز می دانند

آیه 84= تا زمانی که به پای حساب می آیند به آنان می گوید ایا آیات مرا تکذیب کردید و در

صدد تحقیق بر نیامدید ؟ شما چه اعمالی انجام می دادید؟ گوینده این سخن الله است و منظور

از آیات معجزات پیامبران ویا فرمان های الهی و با همه اینهاست

آیه 85= بدیهی است این مجرمان در مقابل هیچ یک از این دو سوال پاسخی ندارند که بدهند

لذا در این آیه اضافه می کند وفرمان عذاب الهی به خاطر ظلم و ستم آنها در مورد آنها صادر

می شود و آنها سخن ندارند که بگویند

این عذاب به معنی عذاب دنیاست هرگاه آیه را به معنی رجعت بدانیم و به معنی عذاب آخرت است

اگر آیه را به معنی قیامت بدانیم

آیه 86= حرکت زمین یک معجزه علمی قران بار دیگر در اینجا به مساله مبدا و معاد و نشانه های

قدرت و عظمت الله در عالم هستی و هم چنین حوادث رستاخیز پرداخته چنین می گوید آیا ندیدند که

ما شب را برای آرامش آنها قرار دادیم و روز را روشنی بخش و دراین امور نشانه ها و دلائل روشنی

است از قدرت و حکمت الله برای کسانی که آماده پذیرش ایمانند

آیه 87= این آیه به رستاخیز و مقدمات آن می پردازد و می گوید و به خاطر بیاورید روزی را که در

صور دمیده می شود و تمام کسانی که در آسمان ها ورد زمین هستند و در وحشت فرو می روند

جز کسانی که الله بخواهد همگی با خضوع در پیشگاه او حاضر می شوند از مجموعه آیات قران

استفاده می شود که دو یا سه بار نفخ صور می شود یک بار در پایان دنیاو آستانه رستاخیز که

وحشت همه را فرا می گیرد بار دوم همگی به شیندن آن قالب تهی می کنند ومی میرند بار سوم

به هنگام بعث ونشور وقیام وقیامت است که با نفخ صور همه مردگان به حیات باز می گردند و

زندگی نوینی را آغاز می کنند ولی ظاهر آیه نشان می دهد که د ر اینجا اشاره به نفخه اولی است

که در پایان جهان صورت می گیرد

آیه 88= این ایه اشاره به یکی دیگر از آیات عظمت الله در پهنه عالم هستی کرده می گوید و کوهها

را می بینی و آنها راساکن و جامد می پنداری در حالی که مانند ابر در حرکتند این صنع و آفرینش

الله است که همه چیز را متقل آفریده کسی که این همه حساب ونظم در برنامه آفرینش اوست

مسلما از کارهایی که شما انجام میدهید آگه است

آیه فوق از قبیل آیات توحید و نشانه های عظمت الله در همین دنیا است وبه حرکت کره زمین که

برای ما محسوس نیست اشاره می کند

آیه 89= در ایات گذشته سخنی از اعمال بندگن و آگاهی الله نسبت به آن در میان بوده ودر این

آیه سخن از پاداش عمل وایمنی آنها ازفزع روز قیامت است می فرماید کسانی که حسنه و کار

نیکی انجام دهند پاداشی بهتر از آن خواهند داشت و آنها از وحشت در آن  روز در امان خواهند

بود حسنه در اینجا مفهوم وسیعی دارد که همه اعمال نیک را در بر می گیرد و از جمله ایمان

به الله و پیامبر اسلام و ولایت ائمه که در راس هر کار نیک قراردارد و مانع از آن نیست که

اعمال صالح د یگر نیز در آیه جمع باشد

آیه 90= بعد به نقطه مقابل این گروه پرداخته می گوید وکسانی که سیئه و کار بدی انجام

دهند به رو در آتش افکنده می شوند وجز این توقعی نمی توانند داشته باشند آیا جزایی جز

آنچه عمل می کردید خواهید داشت آ آنها هنگامی که مواجه با حق می شدند صورت خود را

بر می گرداندند و با همان صورت از گناه استقبال می کردند اکنون باید گرفتار چنین مجازاتی

شوند

آ یه 91= آخرین ماموریت پیامبر . در سه آیه اخر این سوره روی سخن را به پیامبر اکرم کرده

وحقایقی را بازگو می کند که در واقع بیانگر این واقعیت است که به آنها بگو وظایف خودم را

انجام میدهم چه شما مشرکان لجوح ایمان بیاورید و چه نیاورید نخست می فرماید من مامورم الله

این شهر مقدس مکه را عبادت کنم این شهر مقدسی که تمام افتخار شما و موجودیتتان در آن

خلاصه می شود شهر مقدسی که الله آن را با برکاتش به شما ارزانی داشته ولی شما به جای

شکر نعمتش کفران می کنید آری من مامور الله هستم که این شهر را حرمت نهاد اما تصور

نکنید که فقط این سر زمین ملک الله است بلکه همه چیز در عالم هستی به او تعلق دارد و دومین

دستور که به من داده شده این است و من مامورم که از مسلمین باشم تسلیم مطلق در برابر

رمان الله و نه غیر او به این ترتیب دو ماموریت اصلی خو د را که پرستش الله یگانه وتسلیم

مطلق در برابر فرمان اوست بیان می دارد

آیه 92= بعد ابزار وسلو به این دو هدف را چنین بیان می کند ومن مامورم قران را تلاوت کنم از

فروغ آن شعله گیرم و از چشمه آب حیاتبخش جرعه ها بنوشم ودرهمه برنامه ها بر راهنمایی آن

تکیه کنم آری این وسیله من است و به دنبال آن اضافه می کند تصور نکنید ایمان آوردن شما

سودی به حال من ویا از آن بالاتر سودی برای الله بزرگ دارد  نه پس هر کس هدایت شود برای

خود هدایت می ییابد وتمام  منافع هدایت چه در این جهان و چه در جهان دیگر عائد خود می شود

هر کس گمراه شود و زر وبالش به گردن خود اوست بگو من فقط از انذار کنند گن  وبیم دهندگان

هستم و عواقب شوم آن دامن مرا نمی گیرد

آیه 93= وسرانجام در آخرین آیه به پیامبر دستور می دهد که الله را در برابر این همه نعمت های

بزرگ مخصوصا نعمت هدایت حمد وستایش کن می فرماید بگو حمدو ستایش مخصوص ذات الله

است این حمد وستایش  هم به نعمت قران باز می گردد و هم هدایت الهی و هم می تواند مقدمه ای

برای جمله بعد باشد که می گوید به زودی آیاتش را به شما نشان می دهد تا آن را بشناسید

این تعبیر اشاره به این است که با گذشت زمان و پیشرفت علم ودانش خرد آأمی هر روز پرده

از آیات جدید و اسرار تازه ای از عالم هستی بر داشته می شود و روز به روز به عظمت

قدرت و عمق حکمت الله آشنا تر می شوید واین ارائه آیات هرگز قطع نمی شود و در طول

عمر بشر هم چنان ادامه دارد . اما اگر با این همه باز راه خلاف و انحراف بپیمایید بدانید

الله شما هرگز از کار هایی که انجام می دهید غافل نیست و اگر کیفر شما را به تاخیر می اندازد

به خاطر لطفش به بندگان است. پایان

 

 

فضیلت سوره 27=

 این سوره 95 آیه دارد و هر کس این سوره را رخواند برای او ده حسنه نویسد و بعدد هر که سلیمان

هود و شعیت و صالح و ابراهیم را  تصدیق کرده و هرکه ایشان را تکذیب کرده برایش حسنه نویسند و در

قیامت وی در حال  لا اله الا الله گفتن برخیزد و هرکه آن را بخواند به او غش حادث نشود .پایان