ادامه تفسیر سوره 26

بسم الله الرحمن الرحیم

مفسر  ومولف: آذر سلگی

ادامه تفسیر سوره 26

آیه 190=  در پایان این داستان همان را می گوید که در پایان شش داستان گذشته

از انبیا بزرگ آمده بودند می فرماید در این سرگذشت مردم سرزمین ایکه و دعوت پر

مهر پیامبرشان شعیب ولجاجت ها وسر سختی ها و تکذیب های آنان و سرانجام

نابودی این قوم ستمگر یا صاعقه مرگبار نشانه ودرس عبرتی است اما اکثر آنها

ایمان نیاوردند

آیه 191= با این حال الله رحیم و مهربان به آنها مهلت کافی داد تا به خود آیند و

خویشتن را اصلاح کنند وهنگامی که مستوجب عذاب شدید با قدرت قهارش آنها

راگرفت آری الله تو شکست نا پذیر ورحیم است

نکته : در پایان سرگذشت این هفت پیامبر بزرگ توجه به این نکته لازم است که سر

گذشت این پیامبران در سوره های دیگری از قران نیز آمده است ولی در هیچ موردی

چنین نیست که آغاز دعوت همه آنها هماهنگ و پایان همه آنها نیز هماهنگ بیان

شده باشد این هماهنگی قبل از هر چیز انعکاس توحید را در دعوت انبیا نشان

می دهند که دارای برنامه واحدی بودند که آغاز و پایانش یکی بوده است

آیه 192=عظمت قران در کتب پیشین . بعد از بیان هفت داستان از ماجرای انبیای

پیشین و درس های عبرت انگیز که د ر تاریخ آنها نهفته بود بار دیگر قران به همان

بحثی باز می گردد که سوره با آن آغاز شده بود بحث عظمت قران و حقانیت این

کلام مبین الهی می گوید که این از سوی الله عالمیان نازل کرده است اگر آن

فرشته وحی آن را از سوی الله نیاورده وبد این چینی درخشان و پاک و خالی از

آلودگی به خرافات و اباطیل نبود

آیه 194= آری این روح الامین قران را بر قلب تو از سوی الله نازل کرد تا ازانذار

کنندگان باشی هدف بیان ترایخ گذشتگان به عنوان سرگرمی و داستان سرایی

نبوده هدف ایجا د احساس مسئولیت و بیداری است وهدف تربیت و انسان سازی

است

ایه 195= و برای این که جای هیچ گونه عذر وبهانه ای برای کسی باقی نماند آن

 را به زبان عربی آشکار نازل کرد البته هدف تکیه روی زبان عرب نیست بلکه روی

صراحت قران و روشنایی مفاهیم آن است

آیه 196= سپس به یکی دیگر از دلائل حقانیت قران اشاره کرده می گوید توصیف

این کتاب در کتب پیشینیان نیز آمده است واز ظهور آن در آیند ه بشارت داده اند

آیه 197= لذا قران در اینجا اضافه میکند آیا همین نشانه برای آنها کافی نیست

که علمای بنی اسرائیل به خوبی از آن آگاهند

روشن است که در محیطی که آن همه دانشمندان بنی اسرائیل وجود داشتند و

با مشرکان کاملا محشور بودند ممکن نبود چنین سخنی را قران به گزاف در باره

خودش بگوید چرا که فورا از هر سو بانگ انکار بر می خاست این خود  نشان می دهد

که در محیط نزول آیات به قدری این مساله روشن بوده که جای انکار نیست

آیه 198=اگر قران برعجم نازل شده بود .. در اینجا نخست به یکی دیگر ازبهانه های

احتمالی کفار وپیش گیری از آن پرداخته وبحثی که در آیات گذشته درباره نزول

قران به زبان عربی مبین آمده است تکمیل می کند می فرماید و اگر ما این قران

را بر بعضی از مردم عجم غیر عرب و غیر فصیح نازل می کردیم

آیه 199= و او این آیات را بر آنها می خواند هرگز به وی ایمان نمی آوردند یعنی نژاد

پرستی و تعصب های قومی آنها به قدری شدید است که آگر قران بر فردی غیر

عرب نازل میشد امواج تعصب ها مانع از پذیرش آن می شد تازه حالا که بر مردی

شریف از خانواده اصیل عربی وبا بیانی رسا و گویا نازل شده و در کتب آسمانی

پیشین نیز بشارت آن آمده و علمای بنی اسرائیل نیز به آن گواهی داده اند

بسیاری از آنها ایمان نمی آورند و چه رسد اگر پیامبر شان اصلا چنین شرایطی

را نداشت

آیه 200= سپس برای تاکید بیشتر می افزاید این گونه ما قران را در دل های مجرمان

وارد می کنیم با بیانی رسا و با زبان مردی که از میان خودشان برخاسته است و

با تمام شرایطی که پذیرش آن را سهل و آسان و مطبوع می سازد ولی این دلهای

بیمار از پذیرش آن امتناع می کنند

آیه 201= لذا می فرماید با این حال این قوم لجوج به آن ایمان می آورند تا عذاب

دردناک را با چشم خود ببینند

آیه 202= آری آنها ایمان نمی آورند تا عداب الهی ناگهانیو  بطور غافلگیرانه و در

حالی که آنها توجه ندارند دامانشان را فرو بگیردبدون شک منظور از این عذاب الهی

که آنها را ناگهانی فرو می گیرد عذاب های دنیا وبلاهای نابود کننده و مجازات

استیصال است

آیه 203= لذا به دنبال آن می فرماید در این حال آنها به خود می آیند و از گذشته

ننگین خود پشیمان و از آینده وحشتناک خویش سخت نگران می شوند و می

گویند آیا به ما مهلت داده می شود تا ایمان بیاوریم و گذشته  خراب خود را آبا د

سازیم اما این تقاضا هرگز پذیرفته نخواهد شد

آیه 204= تهمتی دیگر بر قران . از آنجا که آیات گذشته با این جمله ختم شد که

مجرمان و گنهکاران بعد از مشاهه غذاب الهی و هنگامی که در آستانه مرگ

قرار می گیرند تقاضای مهلت و بازگشت برای جبران می کنند در اینجا از دو

راه به آنها پاسخ می گوید

نخست این که آیا برای عذاب ما عجله می کنند

آیه 205= دیگر این که به ما خبر ده اگر باز هم سالیانی آنها را از این زندگی

بهره مند سازیم

آیه 206= سپس عذابی که به آنها وعده داده شده به سراغشان بیاید

آیه 207= این تمتع و بهره گیری از دنیا برای آنها سود ی نخواهد داشت به

فرض که به آنها مهلت جدید ی داده شود که بعد از اتمام حجت داده نخواهد

شد آیا کاری جز تمتع و بهره گیری بیشتراز مواهب مادی خواهند داشت ؟ آیا

آنها به جبران گذشته خواهند پرداخت؟ مسلما نه

آیه 208= در اینجا سوال یا سوال هایی پیش می آید و آن این که اصولا با توجه

به علم الله به آیند ه هر قوم و گروه چه نیازی به مهلت است بعلاوه با این که

امت های گذشته پی در پی به تکذیب انبیا برخاستند چرا باز پیامبران پشت سر

هم می آیند و انذار می کنند قران در پاسخ می گوید این سنت ما است که ما

هیچ شهرو دیاری را هلاک نکردیم مگر این که انذار کنندگانی برای آنها بوده و

پیامبرانی به اتمام حجت وموعظه و اندرز کافی بر خاستند

آیه 209= تا متذکر شوند وبیدار گردند و امکان برای بازگشت داشته باشند واگر

بدون اتمام حجت بوسیله بیم دهندگان الهی و بیدار باش رسولان الله آنها را

مجازات می کردیم ظلم بود در حالی که ما هرگز ستمکار نبودیم واصلا ظلم وستم

شایسته ما نیست این ظلم است که گروهی غیر ظالم را هلاک کنیم و یاظالمان

را بدون اتمام حجت کافی

  آیه210=سپس به پاسخ یکی دیگر از بهانه ها یا تهمت های ناروای دشمنان قران

میپردازد که می گفتند محمد یا فردی از جن مربوط است و او این آیات را تعلمیش

داده در حالی که قران تاکید می کند این آیات از سو ی الله جهانیان نازل شده است

در اینجا اضافه می کند شیاطین و جنیان این آیات را نازل نکردند

آیه 211= سپس به بیان پاسخ این تهمت واهی دشمنان پرداخته می گوید وبرای

جنیان وشیاطین هرگز سزاوار نیست که چنین کتابی را نازل کنند یعنی محتوای این

کتاب بزرگ که در مسیر حق و دعوت به پاکی و عدالت و تقوا و نفی هر گونه شرک

است به خوبی نشان می دهد که با افکار شیطانی و القائات شیاطین هیچ گونه

شباهت ندارد بعلاوه آنها توانایی ( بر چنین کاری ) ندارند . اگر آنها چنین قدرتی داشتند

باید سایر کسانی که در محیط نزول قران همانند کاهنان به اعتقاد مشرکان با شیاطین

مربوط بودند بتوانند همانند آن را بیاورند با این که همگی عاجز ماندند

آیه212= بعالوه کاهنان خود معترف بودند که بعد از تولد پیامبر رابطه شیاطینی که با

آنها در ارتباط بودند از اخبار آسمان ها قطع شدو آنها از شنیدن اخبار آسمان معزول و

بر کنارند

آیه 213= اقوام نزدیکت را به اسلام دعوت کن در تعقیب بحث هایی که در آیات گذشته

در زمینه موضع گیری های مشرکان در برابر اسلام و قران آمد الله در اینجا برنامه وخط

مشی پیامبر اسلام را در ضمن بیان پنج دستور در مقابل آنان مشخص می کند

قبل از هر چیز شخص پیامبر را دعوت به اعتقاد هر چه راسخ تر به توحید می کند

توحیدی که ریشه و اساس دعوت همه پیامبران را تشکیل می دهد

آیه 214= سپس به مرحله ای فراتر از آن پرداخته و چنین دستور می دهد و

خویشاوندان نزدیک راانذار کن و از شرک و مخالفت فرمان الله بترسان بدون شک

برای دست زدن به یک برنامه انقلابی گسترده باید از حلقه های کوچک تر و

فشرده تر شروع کرد

آیه 215=در مرحله سوم دایره وسیع تری مورد توجه قرار گرفته ومی فرماید وبال

وپر خود را برای مومنانی که از تو پیروی می کنند بگستر

آیه 216= بعد به چهارمین دستور پرداخته می گوید اگر تو را نا فرمانی کنند بگو

من از آنچه شما انجام می دهید بیزارم

آیه 217= سر انجام در پنجمین دستور برای تکمیل برنامه های گذشته به پیامبر

چنین می گوید وبر الله عزیز و رحیم توکل نما این مخالفت ها هرگز تو را دلسرد

نکند وکمی دوستان و پیروان در عزم آهنین تو اثر نگذارد تو تنها نیستی و تکیه

گاهت الله است شکست ناپذیر و بسیار رحیم و مهربان

آیه 218= همان الله که تو را به هنگامی که بر میخیزی می بیند

آیه 219= و حرکت تو را در میان سجده کنندگان مشاهده می کند

آیه 220= آری اوست الله شنواو دانا

وبه این ترتیب بعد از توصیف الله به عزیز و رحیم سه وصف دیگر که امید بخش تر است ودر این آیات آمده است الله که زحمات پیامبر را می بیند واز ق یامو سجده و حرکت

و سکون او باخبر است

الله که صدای او را می شنود و الله که از خواسته هاو نیاز ها ی او آگاه است

انذار بستگان نزدیک ( حدیث یوم الدار ) بر اساس آنچه در تواریخ اسلامی آمده پیامبر

درسال سوم بعثت مامور ابلاغ این دعوت شد بستگان نزدیکش را به خانه ابوطالب دعوت کرد

آنها در روز حدود چهل نفر بودند بعد از صرف غذا چنین فرمود من خیر دنیا وآخرت را برای شما آورده ام والله به من دستور داده است که شما را دعوت به این آیین کنم کدامیک از شما مرا در این کاریاری خواهد کرد تا برادر من ووصی و جانشین من باشد؟ جمعیت همگی سر باز زدند جز علی که از همه کوچک تر بود بر خاست و عرض کدر ای پیامبر الله من در این راه یار ویاور توام پیامبر دست بر گردن علی نها د و فرمود این براد ر وصی و جانشین من در میان شماست سخن اورا بشنوید و فرمانش را اطاعت کندی

آیه 221- در اینجا بار دیگر به بحث آیات قبل پیرامون تهمت دشمنان به پیامبر در باره این که قران القائات شیاطین است باز می گردد وبا بیانی رسا و کوبینده مجددا به آن پاسخ می دهد می گوید آیا به شم خبر بدهم شیاطین بر چه کسی نازل می شوند ؟ا

آیه 222= وآنها بر هر درواغگوی گنهکار نازل می شوند ؟

آیه 223= شیاطین آنچه را می شنوند توام با دروغ های بسیار به دوستان خود القا می کنند و اکثر شان دروغگو هستند کوتاه سخن این که القائات شیطانی نشانه های روشنی دارد که با آن نشانه ها

می توان آن را باز شناخت و شیطان وجودی است ویرانگروموذی و مخرب والقائات او در مسیر فساد و تخریب است ومشتریان او درواغگو یان هستند هیچ یک از این امور برقران وآورنده آن تطبیق نمی کند و  کمترین شباهتی با آن ندارد

 به  کفارهای  تهمت  از  دیگر یکی پاسخ به  آیه  این  در =224آیه

  مشی خطمیگوید دازد  پر می ند خواند می شاعر کهاسلامپیامبر 

  می  حرکت پندار و خیال عالم در  شعرا جداستشعرا خط  ازپیامبر

  جهان به بخشیدن نظام برای بینی واقع از عالمیدر او  و کنند

  یار خال و زلف بنددر  و نوشند و عیش غالبا . شعراانسانی

   زیستندمی حجاز  محیط در و عصر آن در که  شاعرانیمخصوصا

 شعرا  دلیل همین  به و ست  پیدا  اشعارشان نمونه ازچنانکه

 کنند می  پیروی  آنها  از  گمراهان که  هستند کسانی

آیا کند می اضافه را جمله  این   آن دنبالبه  سپس = 225 ؟   گردانند سر وادی  هر در آنها تشبیهات و  ها  پندار غرقکه

 بکشاندسمت  آن  وسمتاین به  را آنها ها قافیهکه  هنگامی

  راضیکسی از  که هنگامی شوند می  سرگردان وادیدرهرحتی

 هر برند می  ها  آسمان اوج به  خود مدایح بارا او  شوند خشنودو

  چنانبرنجند کسی از که  هنگامی وباشد لعینی  شیطانچند

 السافلین  اسفلبه  را   او خواهندمی گویی که پردازند  میاو هجو

  باشد پاک و آسمانی موجودی چند هربکشانندبه

  رزم جنگاوران نه بزمندمردان معمولا  شاعرانبعلاوه =  226آیه

  نمی  آیاو میکند  اضافه آیه این درلذا  عملاهل نه  سخننداهل

  اما کنند نمیعمل که  گویند می سخنانی آنها کهبینی

 را وی او   دشمنان حتی و است عمل پاتا سر  اسلامپیامبر

  های جنبه به دادناهمیت و  عجیبشاستقامت و  راسخ عزمبه

؟ کجا  اسلامپیامبر  وکجااشاعر ستایند  می مسائلعملی

  داری هدف و پاک افرادشاعران میان  در  کهآنجا از  ولی = 227آیه

  راستی به کننده دعوتو  وجقیقتند عمل اهل که شوند می پیدا

  یافت کمتر محیط آن در شاعران قماش این از چند هر پاکیو

 و ن  ایما با ان مند هنراین حق  که این ی برا قران شدمی

 را  آنها صف استثنا یک با نگردد ضایع صادقشگرتلا

 و  آوردهایمان که  کسانی مگر گویدمی کرده  جدادیگران از

 شعر تنها  آنها هدف که شاعرانی اند داده  انجام صالحعمل

  پایان.نیست

 

 فضیلت سوره 26: این سوره دارا ی 227 آیه است هرکه آن را بخواند ده حسنه بعدد هر تصدیق کنننده نوح و تکذیب کننده او به وی دهند . حق تعالی هفتسوره دارز به جای تورات داده که بقره و وآل عمران

ونساء و مائده و انعام و اعراف وانفال است وسوره طه و طواسین را بجای زبور و فواتح قران و خوانیم سوره بقره از تحت عرش فرستاده و حوامیرا رانیزبه محمد عطا نموده که هیچ پیغمبری ندارد . هرکس طواسین ( شعرا و نمل و قصص) را بخواد در شب جمعه از اولیا الله باشد و در جوار او پناه گیرد و در دنیا هرگز به او درویشی نرسد وچنان نعمت جلیلی به او دهند که فوق رضای او باشد و اورا به صد حور العین تجویز نمایند وا ورا در حوزه جنت عدن که وسط بهشت عنبر سرشت است ساکن نمایند و اورا هم نشین مرسلین و اوصیاء راشدین سازند اگر این سوره را به خروس سفیدی آویزند و آن را رها   کند هر جا که بایستد گنج یا سحری دفن است پایان

سود سرشار از خود نگهداری

عنوان :سودسرشار از خود نگهداری

 

بسم الله الرحمن الرحیم

این مجموعه را قربة الی الله تقدیم می دارم

انسان و امیال و خواسته ها: آیا دیدی کسی که هوای خودرا معبود خود گرفت آیا تو می توانی به هدایت او اقدم کنی و

نگهبان ش از هلاکت باشی ؟

ماد ر بت ها بت نفس شماست . ای کسانی که ایمان آورده اید قیام کنندگان به عدالت باشید

قیام به عدالت در هر حال و در هر کار و در هر عصر و زمان به خاطر الله شهادت به حق بدهید گرچه به

زبان شخص شما با پدر و مادر یا نزدیکانتان تمام شود ملاحظه ثروت ثروتمند و ملاحظه فقر فقیر نباید

مانع ازشهادت به حق شود الله به حمایت از هر دوی آنان سزاوارتر است از هوا پیروی نکنید تا بتوانید عدالت

را اجرا کنید

جهاد اکبر= رسول الله جمعیتی را به جنگ با دشمن فرستاد زمانی که ارتش اسلام بازگشت فرمود

آفرین به قومی که جهاد کوچک را گذراندند و جهاد اکبر بر عهده آنان ماند که جهاد اکبر جهاد با نفس است

پاداش رزمنده ای که در راه الله شهید شد بیشتر ا ز کسی نیست که به هر گناهی توانایی داشته ولی خود

داری از گناه نموده نزدیک است خود دار از گناه فرشته ای از فرشتگان شود

راه اصلاح: انسان بر وضع ظاهر و باطن خود آگاهی کامل دارد هر چند برای خود عذر هایی اقامه کند

همانا تو را طبیب خودت قرار داده اند و درد را برایت بیان کرده اند و نشانه صحت را به تو شناسانده اند

وبه دارویت راهنمایی کرده اند و در نتیجه اندیشه کن که چگونه در اصلاح وضع خود به پا می خیزی

برترین جهاد این است که شخص صبح کند در حالی که نیت ستم به احدی را نداشته باشد

کسی که به وقت رغبت و زمان ترس و به هنگام میل و درگیر و دار خشم و خشنودی و جودش را از

افتادن در گناه و معصیت و ظلم وستم حفظ نماید الله بدنش را به آتش دوزخ حرام می کند

قلب خود را با اندیشه در امور بیدار کن شب را به عبادت حق بپرداز و در تمام شئون زندگی الله را پروا کن

اندیشه در همه امور انسان را به جانب نیکی و عمل به آن می کشاند گذشت و چشم پوشی از کسی

که بر تو ستم نموده وصله نمودن با کسی که با تو جدایی کرده وعطا کردن به کسی که تو را محروم

از بخشش خود نموده و گفتن حق گرچه به ضرر خودت باشد

آنان که توبه کرده اند و ایمان آورده اند و عمل شایسته انجام داده اند اینانند که الله سیئات آنا ن

را به حسنات تبدیل کرده والله مهربان و آمرزنده است

عناوین مسائل مربوط به اصلاح نفس= نیت خیر نسبت به تمام مردم و خویشتنداری به وقت رغبت

وترس ومیل و خشم و خشنودی . اگر انسان با اراده و اختیاری که دارد به این حقایق با ارزش آراسته شود

و از رزایل وسیئات بخصوص از مال حرام و مقام حرام و شهوات حرام خود را حفظ نماید سود سرشاری در دنیا

و آخرت نصیب اوست

سوگند به عزت و جلال و بزرگی و حسن وبلندی مقامم که هیچ بنده ای خواسته مرا بر خواسته خودش

در چیزی از امر دنیا انتخاب نکند مگر این که بی نیازیش را در نفس خودش قرار دهم و همت وقصدش

را به جانب آخرت کنم و آسمان ها و زمین را کفیل روزی و رزقش گردانم و خود به نفع او از پس تجارت هر تاجری باشم

زمانی که قیامت شود جمعی از مردم بر می خیزند و به جانب درب بهشت می روند در را

می زنند و می گویدند کیستید؟ می گویند اهل صبر گفته می شود بر چه صبر کرده اید ؟ می گویند بر طاعت

الله و بر گناهان و معاصی و الله می فرماید راست گفتند آنان را وارد بهشت کنید و این است گفتار الله

در قران که فرمود همانا صابران پاداش خود را بدون حساب دریافت می کنند

خوشا به حال کسی که ملازم خانه خود است ورزق و روزی خود را می خورد و اشتغال  به طاعت الله دارد

وبر گناهش گریه می کند و مشغول خود است و مردم از او در رحمت و آسایشند

الله عز و جل بنده ای را  از ذلت گناهان به عزت تقوا منتقل نکرد مگر اینکه او را بدون ثروت بی نیاز نمود

و بدون قوم و قبیله عزت داد و بدون بشر انس داد

کسی که دو چشمش از خوف و خشیت الله الشک بریزد برای او به هر قطره ای از قطرات اشکش قصری در بهشت

است پیچیده به درو جواهر و در آن قصر چیزی است که چشم ندیده و گوش نشنیده و بر قلب بشری خطور ننموده است

هر دیده ای در قیامت گریان است مگر سه دیده . دیده ای از حرام های الهی فروهشته شده و دیده ای که در طاعت الله

بیداری داشته و دیده ای که در دل شب از خوب الله گریسته است

همانا صدقه ثروت صاحبش را افزایش می دهد پس در راه الله صدقه بدهید الله شما را مشمول رحمت می نماید و

قروتنی به سر بلندی صاحبش می افزاید پس فروتنی کنید الله شما را سر بلند می کند گذشت به عزت

صاحبش می افزاید پس گذشت کنید الله شما را عزت دهد و بدانید کسی که تمام مردم را از جانب خود

انصاف دهد الله جز عذت و سر بلندی به ا و اضافه نکند

خوشا به حال کسی که اخلاقش خوب و طبعش پاک و نهانش خوب و آشکارش نیکو است اضافه

مالش راانفاق می کند و از زیادی کلامش خود داری نماید و از جانب خود به مردم انصاف ده

بازگشت به حق

 

 

عنوان: بازگشت به حق

 

بسم الله الرحمن الرحیم

این مجموعه را در رابطه  با گناه و توبه قربة الی الله تقدیم می کنم

گنهکار و قدرت بر توبه= الله بخشنده گناه و پذیرنده توبه گنهکار و دارای عقابی شدید است یقین و باور

دارم که تو مهربان ترین مهربانانی و در جای عفو رحمت و شدیدیترین عقاب کنندگانی در محل عقاب و

انتقام . به بندگانم آنان که بر خود اسراف کردند بگو از رحمت الله نا امید نباشید الله تمام گناهان را

می آمرزد همانا او آمرزنده مهربان است . گنه کار در قیامت می گوید کاش برای من زمینه بازگشتی به

دنیا بود تا از نیکو کاران می شدم آری محققا آیات من برای دستگیری و هداییت به تو رسید تو آنها را

تکذیب نمودی وراه سرکشی از دستورات من را پیش گرفتی و تو از نا سپاسان بودی . اگر اهل ستم تمام

آنچه را در زمین است و همانند آن را در اختیار داشته باشد هر آینه همه را فدا کند تا از عذاب

سخت قیامت برهند ولی چنین چیزی نمی شود و از جانب حق برای آنان برنامه هایی آشکار

گردد که گمان نمی بردند . گنهکار در عدم توبه هیچ عذری در نزد حق نیست  وداریمی: تو را برمن در تمام

آنچه از خطا و معصیت و گناه و هوا وهوس و متابعت از شیطان گذشته حجت است و برای من

در آنچه که قضایت بر آن جاری شده هیچ گونه حجتی نیست

روایت عجیب در مساله حجت حق بر بندگان: در قیامت زنی زیبا چهره را که به خاطر

زیباییش در دنیا دچا فتنه شد به دادگاه الهی می آورند می گوید الهی مرا زیبا آفریدی تا جایی

که به خاطر زیباییم بر خورد کردم به آنچه که برخورد کردم  در آنزمان مریم را می آورند و در جواب آن زن

گفته می شود تو نیکو تری یا مریم ؟ ما مریم را نیکو آفریدیم ولی خود را از فته حفظ کرد جوانی نیکو صورت

را می آورند که در دنیا محض زیبایی چهره و اندامش دچار فتنه شد عرضه کرد الهی به من چهره زیبا

دادی تا جایی که دیدم از زنان آنچه را دیدم در آن وقت ویوسف را می آورند که تو زیبا تری یا یوسف ؟ که ما یوسف

را زیبا آفریدیم ولی او به خاطر زیباییش دچار فتنه نشد مبتلا به بلا را می آورند که به خاطر بلایش و صبر

نکردنش گرفتار فتنه شد و می گوید بلا را بر من سخت گرفتی من هم تاب و طافتم را از دست دادم و دچار فتنه

شدم ایوب را می آورند و به شخص بلا کشیده می گویند بلای تو شدیدتر است یا ایوب که او دچار بلا شد ولی گرفتار

فتنه نشد

آثار سوء گناه= به مردم بگو شما را خبر می دهم که زیانکارترین مردم چه کسانی هستند آنان

که تمام کوشش و تلاششان در زندگی دنیا نابود شده ولی خیال می کنند عمل نیک انجام می دهند اینان را در

دل بیماری نفاق است الله براین بیماری می افزاید و برای ایشان است عذاب درد ناک

آنان که در دل بیماری نفاق دارند مشاهده می کنی به سوی دشمنان الله  یهود و نصاری می شتابدند

و اما آنان که در دل بیماری نفاق دارند آلودگی بر آلودگی اینان اضافه می شود همانا کسانی که

اموال ایتام را به ستم می خورند جز این نیست که هم اکنون

آتش می خورند وبه زودی وارد آتش سوزان می شوند . آنا ن که آنچه را الله از کتاب نازل نموده کتمان می کنند و

آن را در برابر بهای اندکی می فروشند جز آتش چیزی نمی خورند و الله در قیامت با آنان سخن نمی گوید

و آنان را تزکیه از گناه و آلودگی نمی نماید و برای آنان عذاب درد آوری است

اینان کسانی هستند که گمراهی را با هدایت وعذاب را با مغفرت مبادله می کنند و چه اندازه در برابر

عذاب الله طاقت دارند . اعمال مردمی که به الله کافر شدند به مانند خاکستر ی در برابر تند بادی

است در یک روز طوفانی و آنها قدرت ندارند کمترین چیزی از آنچه را انجام داده اند به دست آورند واین

گمراهی دوری است . اگر الله بر عصیان بندگانش نسبت به خود وعده ی عذاب نداده بود هر آینه واجب بود

به خاطر شکر نعمت هایش معصیت نشود

راه توبه واقعی= توبه درجه علین است و آن اسمی است واقع بر شش معنا

1.پشیمانی بر آنچه که گذشت

2.تصمیم جدی بر بازنگشتن به گناه

3.ادا کردن حقوق مردم به مردم

4. ادای واجبات ضایع شده

5.آب کردن گوشتی که بر گناه به بدن روییده تا جای که اثری از آن گوشت بر استخوان نماند

وگوشت تازه در حال عباد ت بین پوست و استخوان بروید

6.چشاندن رنج طاعت به بدن چنانکه لذت معصیت به آن چشانده شد

بعد از عبور از این شش مرحله بگو استغفر الله

کسی که به زبان استغفار کند ولی به قلب پشیمان نباشد خود را مسخره کرده است

برای هر گناهی توبه مخصوص است=تمام گناهان را می توان در سه مرحله خلاصه کرد

1.گناهانی که به صورت ترک عبادات واجبه وطاعات لازمه صورت گرفته مثل ترک نماز و روزه و زکات و خمس و جهاد و...

2. گناهانی که به صورت تخلف از نواحی حق صورت گرفته و اصطکاکی با حق مرد م ندارد مثل شرب خمر

وچشم چرنی و زنا و قمار و لواط و استمناء و استماع  موسیقی  و.....

3.گناهانی که علاوه بر نا فرمانی از اوامر حق  حقوقی از مردم را ضایع نموده مثل قتل نفس  وسرقت و

ربا وغصب و خوردن مال یتیم و رشوه و ضربه زدن به بدن یا مردم و...

توبه  اولی انجام ترک شده هاست و توبه دومی استغفار و پشیمانی و عزم بر ترک جدی نسبت به آن گناهان است

و توبه سومی رجوع به مردم و پاک شدن از حقوق آنهاست

شیطان= لفظ شیطان و ابلیس که موجود خطرناک و وسوسه گری که هدفی جز بریدن انسان از عبادت

وطاعت حق و در انداختنش به انواع گناهان و معاصی ندارد که به بدکاری و فحشا و دادن نسبت ناروا به الله

و ترساندن اهل خیر از فقیر شدن به خاطر خرج کردن در راه خیر و کشاندن آدمی به گمراهی نقش دارد

دنیا= اگررابطه انسان بر اساس خواسته حق نظام گرفته باشد  دنیای انسان دنیای ممدوح و م وجب آبادی آخرت است

واگر رابطه انسان با شئون مادی بر اساس هوای نفس و خواسته های بی حد و مرز شکل گرفته

باشد دنیای انسان دنیای مذموم و باعث خرابی آخرت است یعنی دنیا مغرور می کند و زیان می زند و می گذرد

آفات= علایق غلط و محبت های بی جا و عشق افراطی به لذت ها وشهوات نا محدود و امیال بی حد و مرز و غرایز آفات

خطر ناکی هستند که تا در زندگی انسان جولان دارند مانع از تحقق توبه واقعی اند

هدیه الله به توبه کنند گان = الله توبه کنندگان از هر گناه و پاک شوندگان از هر آلودگی را دوست دارد

فرشتگانی که عرش را حمل می کنند و فرشتگان حول عرش در تسبیح و حمد الله هستند و مومن

به الله هستند و برای اهل ایمان طلب مغفرت می کنند الله ما علم ورحمتت همه چیز را فرا گرفته و آنان

که توبه کردند وراهت را پیروی نمودند مورد مغفرت قرار بده و از عذاب جهنم نگاه دار

آنان که با الله معبود دیگری را نمی خوانند و خون کسی را که الله محترم دانسته جز به حق

نمی ریزندو  زنا نمی کنند که هر کس این عمل را انجام بدهد به جزایش می رسد و عذابش در قیامت

دو چندان می شود وبا ذلت و خواری در آتش همیشگی و جاودانه می شود مگر آنان که توبه کنند

وایمان بیاورند  وعمل صالح انجام دهند پس الله زشتی آنها را به خوبی ها تبدیل کند

قران و مساله با عظمت توبه= در قران توبه به  پنج بخش تقسیم شده است

1.امر به توبه

از الله به خاطر گناهانتان طلب آمرزش کنید آنگاه به سوی او روی آورده و از تمام معاصی و خطاهایتان توبه کنید

ای اهل ایمان همگی به سوی الله باز گردید از تمام گناهان خود توبه کنید باشد که رستگار شوید

ای کسانی که ایمان آورده اید به جانب الله باز گشته از تمام معاصی خو د توبه خالص کنید

 

2. راه توبه واقعی

آنان که با گناه قطع رابطه کرده وبه الله باز گشتند و اخلاق و عمل خود را اصلاح نموده و آنچه را  از حق

پنهان می داشتند برای مردم بیان کردند پس توبه ایشان را می پذیرم و من توبه پذیر ومهربانم

محققا بازگشت و توبه کسانی مورد توجه است که بدی را از روی جهالت انجام دادند و به زودی و بدونه فوت

وقت و تاخیر انداختن توبه رو به جانب حق کنند الله توبه آنان را می پذیرد

کسی که بعد از ستمش بر  قانون و بر مدرم و بر نفس خویش توبه کند و عقیده و اخلاق وعملش را اصلاح کند همان توبه

اش  پذیرفته شود آنان که کار زشت کردند و توبه کردند و اهل ایمان شدند همانا الله بعد از توبه آنان مهرباناست

3. پذیرش توبه

آیا ندانسته اند که همانا الله توبه را  از بندگانش قبول می کند و اوست الله ای که توبه را قبول و از بدی های آنها گذشت می کند

4. روی گردانی از توبه

و آنان که از زشتی ها وگناهان و ستمکاری ها و تجاوزات و ترک واجبات و خوردن مال حرام و تعمت و غیبت

توبه نکردن و به محبوب باز نگشتند از ستمگرانند  وهمان کسانی که مردان و زنان با ایمان را گداختند بعد توبه

نکردن د عذاب جهنم و عذاب سوزنده  را سزاوارند

5. علت قبول نشدن توبه

آنان که تا رسیدن مرگ کار زشت انجام دهند در آن وقت که وقت خروج از دنیاست بگویند توبه کردیم و آن

کسانی که در حال کفر بمیرند توبه هیچ یک از آنها پذیرفته نیست برای اینان عذاب دردناک آماده کرده ایم

آنان که بعد از ایمانشان کافر شدند و بر کفر خود افزودند و توبه آنها هربگز پذیرفته نیست اینان همام

گمراهانند

نعمت و مسئولیت

 

عنوان: نعمت و مسئولیت 

بسم الله الرحمن الرحیم

این مطالب را در جهت گناه و توبه قربة الی الله تقدیم می دارم

طبق قران دررابطه با نعمت ها همگان را به دوازه مساله بسیار مهم توجه میدهد

1= فراونی و گستردگی نعمت

قران: آیا ندیدی الله آنچه را در آسمان ها و زمنی است به تسخیر شما در آورده و نعمت های آشکار و نهانش را بر شما

گسترده و کامل و افزون نموده است 

2= راه تحصیل نعمت

قران: ای کسانی که ایمان آورده اید اموال یکدیگر را از راه راه غیر حق نخورید مگر آنکه دادو

ستدی باشد که با رضایت خودتان انجام گرفته باشد.ای مردم از آنچه در زمین حلال و پاکیزه است بخورید و گام های

شیطان را پیروی ننمایید که شیطان دشمن آشکار شماست

 

3= توجه به نعمت

قران: ای مردم نعمت های الله را برخود توجه کنید آیا آفریننده ای جز الله هست ؟ الله ای که ازآسمان و زمین به

شما روزی می دهد جز او معبودی نیست پس به کجا روی میآورید؟

4= شکر نمعمت

قران: از حلال و پاکیزه ای که الله نصیب شما نموده تناول کنیدو شکر نعمت های الله را به جا بیاورید اگر به حقیقت

الله را بندگی می کنید .ر روزی را از پیشگاه الله بطلبید و اورا عبادت کنید و شکرش را بجای آورید بازگشت شما به سو

ی اوست . شکر نعمت پرهیز از تمام محرمات و همه شکر گفتار مرد است

5= پرهیز از ناسپاسی در کنار نعمت

قران: آیا ندیدی کسانی که نعمت های الله را تبدیل به کفر وناسپاسی کردند و خود و قومشان را به عرصه هلاکت

رهسپار نمودند به جهنم که جای بسیار بدی است در افتادند؟

6= بی شمار بودن نعمت

قران: اگر در روی زمین آنچه درخت است قلم گردد و آب دریا به اضافه هفت دریای دیگر مرکب شود شمارش

آفریده های حق پایان نگیرد همانا الله مقتدر و حکیم است.ما انسا ن را از مایه گل خالص آفریدیم

سپس او را نطفه ای در محل استوار قرار دادیم آن گاه نطفه را خون بسته و خون بسته را پاره گوشت قرار داده

وآن پاره گوشت را استخوان و استخوان ها را با گوشت پوشاندیم سپس خلقی دیگر به وجود آوردیم

آفرین الله را که بهترین آفرینندگان است . اگر بخواهید نعمت های الله را شماره کنید قدرت شماره کردنش را ندارید همانا الله

آمرزنده و مهربان است

 

7= قدرشناسان نعمت

قران: ما را به راه مستقیم بدار راه کسانی که بر آنان نعمت عنایت کردی و آنان با نعمت هایت به گونه ای برخورد

کردند که باعث جلب خشنودی تو شدند نه مانند آن گمراهان غضب شده و فرو مایگان از راه به در شده

قران : آنان که به اطاعت از الله و رسول برخیزند با کسانی که الله به آنان نعمت هایش را عنایت کرده یعنی

انبیا و صدیقان و شهیدان وشایستگان خواهند بود و اینان برای آنان چه نیکو رفیقانی هستند

8=زشتی اسراف در نعمت

قران: روز درو وبرداشت و جمع آوری محصول گندم و جو خرما ومویز حق آنان که الله برای آنان حق معین نموده

فقیران ومسکینان و عاملین زکات جهت متمایمل کردن غیر مسلمان به اسلام و بندگان و قرض داران و راه

الله از راه ماندگان را بپردازید و با بخل از پرداخت با خرج های بی در وپیکر و بیجا اسراف نکنید که الله

اهل اسراف را دوست ندارد . و همانا فرعون در زمین سرکش بود و او از گروه اسراف کنند گان است . لوط آن پیامبر

بزرگ به مردم زمانش گفت شما درمساله سهوت بامردان در آمیختید و زنان را ترک کردید آری شما جامعه ای مسرف هستید .

ما به وعده ای که به پیامبران وفا کردیم و آنان را با هر که اراده نمودیم از شرد مشنان رهانیدیم و اهل اسراف را

به هلاکت ابدی دچار ساختیم

 

9= بخل از خرج کردن نعمت

قران : آنان که از آنچه الله ازفضلش به آنان عنایت کرده از پرداخت به اهلش بخل ورزند گمان نکنند این بخل ورزی

به سود آنان است بلکه برای آنان زیان آور است در قیامت آنچه را از آن بخل ورزیدند طوق آتشین گردنشان گردد

وارث آسمان ها و زمین فقط الله است و الله به آنچه انجام می دهید آگاه است

10= علل از دست رفتن نعمت

مست شدن از نعمت و گرفتار آمدن به غفلت و فراموش کردن نعمت دهنده و روی گرداندن از حق وکبر ورزیدن در برابر

دستورات الهی و موضع گیری خصمانه در مقابل الله و فرهنگ پاک قران و نبوت و امامت

11= اتمام نعمت

قران:الله با دستوراتش نمی خواهدی تکلیف طاقت فرسایی بر دوش شما قرار دهد ولی می خواهد با انجام

گرفتن این دستورات برای شما پاکی معنوی و طهارت ظاهری حاصل گردد  وبا این مسائل معنوی نعمتش را بر شما

تمام نماید تا شکر او را به جای آورید

 

12= پاداش به جاخرج کردن نعمت

قران: الله به کسانی که ایمان آوردند و عمل صالح انجام دادند وعده آمرزش و اجر بزرگ داده است

مگر آنان که در برابر فتنه ها و حوادث و معاصی پایداری نمودند وعمل صالح انجام دادند برا اینان آمرز ش و اجر کبیر است .

کیست آن که به الله قرض نیکو دهد پس الله بر او دو چندان گرداند وبرای اوست اجر کریم.

آنان که ایمان آوردند و عمل شایسته انجام دادند پاداشی جاودانه دارند . اگر الله را اطاعت کنید

الله به شما اجر نیکو عنایت می کند . الله پیامبر و امامان نشانه ها و مقامات توهستند که در آن آیات و مقامات

در هر مکان تعطیل نخواهد بود هر کس تو را بشناسد به آن آیات بشناسد و میان تو و آنان جدایی و مباینتی نیست

جز آنکه آنان بنده و مخلوق تو  هستند

گناه و راه درمان آن=

کلید آشتی: این توجه و بیداری نسبت به گذشته و این گونه قرار گرفتن در منزل توبه و انابه و این شکل

شستشوی ظاهر و باطن از آلودگی ها کلید آشتی با الله است از آنجا که توبه وبازگشت به حضرت حق ازاعظم

عبادات و از پرسود ترین حالا ت و از پر منفعت ترین واقعیات است وبخش عطیمی از آیا ت کتاب حق و

معارف اهل بیت به آن اختصاص یافته لازم است شخص تائب و نادم به اموری در زمینه توبه توجه کند

تا بتواند این عبادت اعظم و  این حقیقت اقوم  را تحقق دهد وا ز منافع سرشار آن بهره مند شود

گناه بیماری است= پیامبر: هر طفلی بر اساس بافت توحید واسلام و نبوت و ولایت به دنیا می آید این

پدر و مادر او هستند که او را در مدار یهودیت و نصرانیت قرار میدهند

قران: ای مردم از جانب الله موعظه ای به سوی شما آمد در این موعظه شفای بیماری درون شماست و هدایت و

ورحمت برای اهل ایمان . مگر آنان که پس از ارتکاب معاصی توبه کردند و ظاهر و باطن خود رااصلاح

کردند و تبدیل به انسانی قابل قبول حق شدند همان الله آمرزنده و رحیم است

ناامیدی کفراست = قران: از رحمت الله نا امید ومایوس نباشید  چراکه جز کافران از رحمت الله نا امید نمی شوند

طبیبان معالج= قران: شما ای اهل گناه هم چون بیماران هستید و الله عالمیان چون طبیب است صلاح مریض در عمل

وتدبیر طبیب است نه در اشتهای بیما ر  و خواسته های او . بگو اگر

الله را دوست دارید از من پیروی کنید که الله شما را دوست بدارد و گناهان شما را بیامرزد و الله آمرزنده

مهربان است . ای کسانی که ایمان آورده اید اگر الله را درتمام امور زندگی پروا کنید الله به شما دیده بصیرت

دهد تا بتوانید بین حق وباطل تمیز دهید و گناهان شما را بپوشاند وشما را بیامرزد که الله صاحب فضل عظیم است

ای مردمی که ایمان آورده اید تقوای الهی را مراعات کنید و سخن به صواب و حق بگویید الله اعمال شما را

اصلاح میکند و گناهان شما را می بخشد و کسی که الله ورسولش را اطاعت کند به سعادت عظیم دست یافته است

ای کسانی که ایمان آورده اید آیا شما را به تجارتی دلالت کنم که شما را از عذاب دردناک نجات می دهد به الله ورسولش ایمان

بیاورید و با مال و جان در راه الله بکوشید این تجارت برای شما بهتر از هر تجارتی است ا گر بدانید با این

تجارت الله گناهان شما را می بخشد و وارد بهتش هایی می کند که زیر درختانش نهر ها جاریست و در باغ های

عدن منزل پاکیزه به شما عنایت می کند این همان سعادت بزرگ است . ا

اگر برای الله به بندگان نیازمند او قرض نیکو بدهید الله آن را برای شما چند برابر می کند و گناهان شما را

می بخشد که الله پاداش دهنده و برد بار است . آنان که مرتکب گناه شدند و پس از آن همه آلودگی به الله

بازگشته و ایمان آوردند همانا الله تو پس از توبه و ایمان آنان بخشنده و مهربان است .

اگر اهل شرک دل ازاعتقاد غلط خود بر داشتند ورجوع به حق کردند و نماز بر پا داشتند وزکات پرداخت کردن از آنان

دست بردارید همان الله آمرزنده مهربان است.

وگروه دیگری به گناهانشان اعتراف کردن و اعمال خوب وبد را به در آمیختند امید است الله توبه آنان

را قبول کند همانا الله آمرزنده مهربران است

امور ملکوتی طبق قران جهت اینکه گنه کار به عرصه نورانی مغفرت و رحمت حق برسد=

1.اقتدا به روش ومنش پیامبر

2.رعایت تقوا و خود نگهداری از گناه

3. گفتن به حق وصواب به وقت سخن گفتن

. اطاعت از الله

5. اطاعت از رسول

6. ایمان به الله

7.ایمان به رسول

8.جهاد و کوشش در راه الله با مال وثروت

9.کوشیدن در طریق حق با جان

10.پرداخت قرض الحسنه به نیازمندان

11.قطع رابطه با گناه وبازگشت به الله

12.دست برداشتن از اعتقادات غلط وباطل

13= بر پا داشتن نماز

14.پرداخت زکات

15.اعتراف و اقرار به گناه در پیشگاه حضرت محبوب

مردی به محضر رسول الله آمد عرضه داشت ای رسول الله عمل اهل بهشت چیست؟ فرمودند راستی زمانی

که بنده الله راست بگوید نیکی نموده و چون نیکی کرده ایمنی یافته و وچون ایمنی یافته وارد بهشت می شود

عرضه داشت ای رسول الله عمل اهل جهنم چیست؟ فرمودند درواغ زمانی که عبد دروغ بگوید گناه نموده و

چون مرتکب گناه شده به ناسپاسی و حق پوشی دچار شده و زمانی که اینگونه آلوده شده وارد جهنم می شود

رسول الله: مومن با متین بودن و نرمی کلام وراستی در گفتارشناخته می شود

حضرت داود: جز حلال وپاک نخورید و جز صواب وحق مگوئید

رسول الله : کسی که گوشتش از مال حرام روییده شده وارد بهشت نمی شود آتش به او سزاوارتر است

علی (ع): آن کس که الله اورااز ذلت معاصی به عزت تقوا انتقال دهد بدون مال بی نیازش نموده وبدون

قوم وقبیله عزتش داده و بدون انیس به او انس داده است . دنیا گذرگاه است و مردم در آن دو مردند مردی که خود

را به دنیا فروخت وبنا بر این خود را نابود کرد ومردی که خود را از دنیا خرید بر این اساس وجودش را آزاد نمود

همانا معرفت و کمال دین مسلمان در این امور است ترک سخن در امور بی فایده و کمی نزاع و جدال وبردباری

و خویشتن داری و خوش اخلاقی

امام باقر: کسی که زبانش زبان راستی باشد کردارش پاک شود و هرکس نیتش نیت نیکو باشد روزیش زیاد شود و

کسیکه نیکی اش  به خانواده اش خوب باشد عمرش طولانی شود

امام صادق: پاک دامن ترین مردم کسی است که خود را از شبهه نگاه دارد بنده ترین مردم کسی است که واجبات را به

جای آورد زاهد ترین مردم کسی است که  حرام  را ترک کند و کوشاترین مردم کسی است که گناهان را رها کند

الله رحمت کند کسی که از الله آن گونه که سزاوار است شرم کند پس سر و چشم و گوش وزبان را از گناه

و شکم را از خوراکی وآشامیدنی حرام  حفظ کند مرگ وپوسیدن بدن را در قبر به یاد آورد و بداند که

بهشت پیچیده به رنج تکلیف و جهنم پیچیده به لذت شهوات

اهل حالی گفت: ابلیس ملعون به پنج برنامه بد بخت شد به گناه اقرارنکرد و از گناه پشیمان نشدو خود را سرزنش

ننمود و عزم توبه نکرد واز رحمت الله مایوس شد و آدم به پنج چیز سعادتمند شد به گناهش اقرار کرد و

بر معصیتش پشیمان شد و خود را سرزنش نمود ودر توبه شتاب کرد و و از رحمت حق نا امید نشد

توبه واجب اخلاقی است =خطاب الله به موسی بن عمران: پسر عمران به پیشگاه من از دو دیده ات اشک واز قلبت

خشوع و از بدنت فروتنی بیاور آنگاه در تاریکی شبها مرا بخوان نزدیک و جواب دهنده ام یابی

قران : در باره ابلیس: الله به او فرمود تورا از سجده بر آأم چه برنامه ای مانع  شد که چون تورا دستور دادم انجام ندادی؟

پاسخ داد من از او بهترم مرا از آتش و او را از خاک به وجود آوردی آتش کجا و خاک کجا؟ الله به او فرمان داد

از این مقام ملکوتی و هویت معنوی فرود آی تو را نرسد که نخوت و کبر به میان آوری

از حریمم بیرون رو که تو از زمره فرو مایگانی

قران در باره آدم و همسرش: هر دو گفتند الهی ما بر خود ستم روا داشتیم اگر ما را مورد مغفرت و رحمت قرار ندهی هر

آینه از زیانکاران خواهیم بود

کمترین مرتبه الحاد کبر است .کبر در بدترین مردم است ار هر جنسی که بزرگی برازنده حق است هرکس با

الله در ردای برازنده ای او به ستیزه بر خیزد الله جز پستی در او نیفزاید . عزت روپوش الله وکبر همچون زیر پوش

 حق است هر کس به یکی از آنها دست اندازد الله او را در جهنم سرنگون کند . همانا در آسمان دو فرشته اند که هر دو

را بر بندگان گماشته اند هر کس برای الله فروتنی و خاکساری کند او را رفعت دهند وهرکه تکبر ورزد او را پست و

ذلیل نمایند همانا هر که برای الله فروتنی نماید الله اورا بالا برد وهرکه تکبر نماید الله او را پست و خوار کند و هرکه

در زندگی میانه روی پیشه گیدر الله روزیش دهد و هرکس ولخرجی نماید الله عنایشت را از او منع کند و هرکه زیاد یاد

مرگ کند الله او را دوست دارد . فروتنان نزدیک مردم به الله و متکبران دورترین مردم از الله هستند